Altını Olanın Zekat Hesabı Nasıl Olur?
Sorunun Detayı
"Hocam 2007'den beri evliyim ve düğünden kalma yaklaşık 500 gr altınım var. Zekat hesabı yapmadık bugüne kadar ailevi meselelerden dolayı. Ancak 2009'dan itibaren eşimle ev kurduk fakat zekat vermemiş olmanın verdiği derin bir üzüntü var içimde. Durumumuz pek müsait değil; eşim üniversiteyi yeni bitirdi bense hala öğrenciyim. Elhamdülillah bir eksiğimiz yok ama ayın sonunu zor getiriyoruz, bir de çocuğumuz var. Şimdi zekat hesabı nasıl yapılır bilmiyorum. Biz o altınlardan 10 gramlık altın bileziğimi zekat niyetine ayırdık. Doğru mu hesapladık bilmiyorum. Nasıl yapmalıyız?"
Açıklama
Zekat, İslam'ın beş şartından biridir ve malın belirli bir miktarına (nisaba) ulaşınca üzerinden bir yıl geçmesi şartıyla verilmesi farzdır. Altın, zekat vermeye tabi olan mallardan biridir ve nisap miktarı ile üzerinden geçen zaman dikkate alınarak zekat hesaplanır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altın ve gümüş gibi değerli madenlerin zekatı, nisap miktarına ulaştığında ve üzerinden bir yıl geçtikten sonra %2,5 oranında verilmelidir. Nisap, 85 gram saf altın olarak belirlenmiştir. Altınlarınızın toplam miktarı bu nisaba ulaşmışsa ve üzerinden bir yıl geçmişse zekat vermeniz gerekir.
Deliller
Zekatın farz oluşu Kur'an ve hadislerle sabittir:
“Mallarınızda, artı kalanlardan zekât olarak hakkı vardır.” (Kur'an, En’am, 6/141)
“Altın ve gümüşte bir yıl tamamlandığında zekat veriniz.” (Hadis, Buhari, Zekat 41)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, 500 gram altınınız var ve bu miktar nisap miktarının üzerindedir (nisap 85 gramdır). Ancak zekatın farz olması için altının üzerinden bir yıl geçmesi gerekir. Bu süre dolduğunda, altının toplam gramı üzerinden %2,5 zekat vermeniz gerekir. Örneğin, 500 gram altının %2,5'u 12,5 gram altına denk gelir. Siz 10 gramlık bileziği zekat niyetiyle ayırmışsınız, bu güzel bir niyet ve başlangıçtır ancak tam zekat miktarını karşılamayabilir.
Ekonomik durumunuz zor ise, zekatı vermekte kolaylık sağlamak İslam'ın ruhuna uygundur. Zekat, ihtiyaç sahiplerine yardım için bir ibadettir ve zorlanmadan, imkân nispetinde verilmelidir. Ayrıca, altınlarınızı nakde çevirip zekatınızı vermeniz daha pratik olabilir. Zekat sadece altınla sınırlı değildir; nakit, ticaret malı gibi diğer mallar da zekata tabidir.
Ailenizin geçim durumu zor ise, zekatı ertelemek veya daha az miktarda vermek konusunda bir alimden yerel fetva almanız faydalı olabilir. Ancak geçmiş yılların zekatlarını da mümkün olduğunca telafi etmeye çalışmalısınız.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de nisap miktarı aynıdır ve zekat oranı %2,5'tir. Malın üzerinden bir yıl geçmesi şarttır. Malın değerinin tam olarak hesaplanması önemlidir. Maliki ve Hanbeli mezhepleri de benzer şekilde hüküm verir. Ancak bazı alimler, ekonomik zorluk durumunda zekatın hafifletilmesi veya ertelemesi konusunda kolaylıklar önermiştir.
Sonuç
Altınlarınızın toplamı nisap miktarını aşıyorsa ve üzerinden bir yıl geçtiyse, %2,5 zekat vermeniz gerekir. 10 gramlık bilezik zekat niyetiyle ayrılmışsa bu güzel bir başlangıçtır ancak tam miktarı karşılamayabilir. Ekonomik durumunuza göre zekatı kolaylıkla ve imkânınız nispetinde vermeye çalışınız.
