Zekat Borcu Nasıl Hesaplanır?
Sorunun Detayı
"Her yil dugunde takilan altinimin zekatini veriyordum fakat bu sene baska bir ulkeye tasinmadan dolayi ve ekonomi krizden dolayi ay sonunu zor getiririyoruz. Bir sene gecmesine ragmen halan zekatimi odiyemedim, elimde nakit para olmadigi icin, ve ustelik cevreye borcumda var. Altinlarimi satmak istemeidgim icin, kotu gune saklamak istedigim icin bu borclarimi halan ödiyemedim. Ama asil sorum, esim ve ben universte okurken alman devletinden burs aldik, bunun 50 % geri odemeliyim, ise baslayinca(4 yil içinde en gec), esim de ise başladi fakat ben henuz ogrenciyim. Esim ya simdi yada en gec 4 yil icinde yavas yavas, taksit taksit borcunu odemesi lazim. (kisi basi 30.000 euro civari) aynisi benim icinde gecerli, dedigim gibi, univertseyi bitirip uzerinden en gec 5 yil sonra... Bende elimde altinlarimi tutuyorum is bulamasam onunla oderim diye, peki simdi bu durumda zekat i nasil hesaplicam, altinlar birtek bana ait esimin değil. Esimin kenarda hic parasi yok. Benimde tek altinim var, borclu oldugum icin zekati odememe gerek yok mu yoksa ödemeli miyim, dedigim gibi bugune kadar hep odedim, simdi maddi zorluk cektigimiz icin soruyorum? Çok tsk ederim yardiminiz için."
Açıklama
Zekat, İslam'da malın belirli bir miktarına ulaşınca verilen mali bir ibadettir. Borçlar ve malın durumu zekat hesaplamasında önemli rol oynar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekat hesaplanırken malın nisab miktarına ulaşması gerekir. Maldan borçlar düşüldükten sonra kalan miktar nisaba ulaşırsa zekat vermek farzdır. Borçlar, zekat borcunu azaltabilir veya kaldırabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekatın farz oluşu ve maldan verilmesi emredilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekatı verin..." (Bakara, 2/43)
Hz. Peygamber (sav) de zekatın malın belirli kısmı olduğunu bildirmiştir:
"Altından ve gümüşten zekat veriniz." (Buhari, Zekat, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, zekat hesaplanırken öncelikle malınızın toplam değerini belirlemelisiniz. Altınlarınızın güncel piyasa değerini öğrenin. Daha sonra, üzerinizdeki borçları, özellikle ödenmesi gereken ve vadesi gelmiş borçları toplam mal değerinden düşmelisiniz. Çünkü Hanefi mezhebine göre, zekat nisabına ulaşan maldan, borçlar düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden zekat verilir.
Örneğin, elinizde 85 gram altın varsa (nisab miktarı yaklaşık 85 gram altındır), ancak ödenmesi gereken borçlarınız varsa, borçlarınızı malınızdan düşüp kalan miktar nisaba ulaşmıyorsa zekat vermeniz gerekmez. Ancak borçlarınızın vadesi gelmemişse veya kesin olarak ödenmesi gereken borçlar değilse, bunlar düşülmez.
Alman devletinden aldığınız bursun geri ödemesi, henüz vadesi gelmemiş veya kesinleşmemiş bir borç olarak değerlendirilir. Bu nedenle, şu an için bu borcu zekat hesaplamasında düşmeniz gerekmez. Ancak eşinizin veya sizin iş bulup borcu ödemeye başladığınız zaman, o borç zekat hesaplamasında dikkate alınabilir.
Altınlarınız sizin malınız olduğu için zekat hesaplamasında dikkate alınır. Eşinizin malı ayrı değerlendirilir. Siz sadece kendi malınız ve borçlarınız üzerinden hesap yapmalısınız.
Maddi zorluk yaşadığınız bu dönemde, zekatı geciktirmek mümkün olabilir; ancak zekat borcunuzun üzerinizde olduğunu unutmamalısınız. Borcunuzu ödeyebileceğiniz zaman ödemek en doğrusudur. Zekat, malın bereketi ve temizliği için farzdır, ancak zorluk halinde kolaylık sağlanır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Maliki mezheplerinde de benzer şekilde borçların zekat hesabında düşülmesi kabul edilir. Ancak borcun türü ve vadesi konusunda bazı farklı yorumlar olabilir. Hanbeli mezhebi ise daha çok borçların kesin ve ödenmesi gereken kısmını düşer.
Sonuç
Özetle, elinizdeki altınların değeri ve üzerinizdeki kesin ve ödenmesi gereken borçlar hesaplanarak zekat nisabına ulaşılıp ulaşılmadığına bakılır. Borçlar nisabı düşürürse zekat vermeniz gerekmez. Burs borcunuzun geri ödemesi henüz başlamadığı için şimdilik düşülmez. Maddi zorluk varsa geciktirebilirsiniz, ancak borcunuzu ödemeye başladığınızda zekatınızı da vermelisiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
