Zekât alabilecek kişi hangi ölçülere göre belirlenir?

Açıklama

Zekât, İslam'ın beş şartından biridir ve malın belirli bir miktarını ihtiyaç sahiplerine vermekle yükümlüdür. Zekât alabilecek kişiler, dinimizce belirlenmiş ölçülere göre ihtiyaç sahibi olanlardır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre zekât, Kur'an-ı Kerim'de belirtilen "fukarâ, miskînler, amil, muallaf, rıka, garim, fi sebilillah ve ibnul-sabil" gibi sekiz gruba verilir. Zekât alabilecek kişi, malı nisap miktarının altında olan ve ihtiyaç içinde bulunan kişidir.

Deliller

Zekâtın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:

"Zekât, fakirlere, miskinlere, zekât toplayan memurlara, kalpleri İslam'a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara farz kılınmıştır." (Tevbe Suresi, 9:60)

Detaylı Açıklama

Zekât alabilecek kişilerin belirlenmesinde öncelikle malın nisap miktarının altında olması gerekir. Nisap, altın ve gümüşün belirli miktarına eşdeğer bir servettir. Hanefi mezhebine göre nisap, 85 gram saf altın veya 595 gram saf gümüş olarak kabul edilir. Nisap miktarının altında malı olan kişi fakir veya miskin sayılır ve zekât alabilir.

Zekâtın verilmesi gereken sekiz grup vardır:

• Fukarâ: Tam anlamıyla fakir, hiçbir geliri olmayan kimse.
• Miskînler: Geliri çok az olan, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlananlar.
• Amil: Zekâtı toplayan ve dağıtan görevliler.
• Muallaf: İslam’a yeni giren veya kalplerini İslam’a ısındırmak için desteklenen kimseler.
• Rıka: Kölelerin özgürlükleri için verilen zekât.
• Garim: Borçlu olan ve borcunu ödemekte zorlanan kimseler.
• Fi sebilillah: Allah yolunda olan, cihad ve dini hizmetlerde bulunanlar.
• İbnus-sabil: Yolcu, yolda kalmış ve maddi desteğe ihtiyacı olan kimse.

Günümüzde zekât alacak kişilerin tespiti, yerel ihtiyaçlar ve sosyal durumlar göz önünde bulundurularak yapılır. Devlet veya yetkili kurumlar, fakirlik sınırını belirleyerek zekâtın doğru kişilere ulaşmasını sağlar. Zenginlik ölçüsü sadece malın miktarı değil, kişinin temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamaması da dikkate alınır.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de benzer şekilde zekâtın sekiz gruba verilmesini kabul eder. Ancak nisap miktarında küçük farklılıklar olabilir. Örneğin, Şafii mezhebi nisap miktarını biraz daha farklı hesaplayabilir. Ancak genel prensip aynıdır: Zekât, ihtiyaç sahiplerine verilmelidir.

Sonuç

Zekât alabilecek kişi, malı nisap miktarının altında olan ve ihtiyaç sahibi olan kimse olarak belirlenmiştir. Zekât verirken bu ölçülere dikkat etmek, İslam'ın adalet ve yardımlaşma prensiplerine uygun hareket etmektir.