Yurtdışında Borçlu Olunan Tüzel Kişilik
Sorunun Detayı
"Ben 8 yıl yurtdışında kaldım ve ani bir şekilde kesin dönüş yaptım ve dönüş yapınca, yurtdışındaki bazı kurumlara borcum kaldı.(Cep telefonu faturası, kredi kartı faturası ve kira) Onlarla irtibata geçmek istesem de yaklaşık 1 yıldır herhangi bir çözüm bulamadım. Kul hakkı kalmasın diye burada fakirlere yardımda bulunsam acaba kul hakkından kurtulabilir miyim?(Borçlu bulunduğum şahıs değil, tüzel kişilik)"
Açıklama
Yurtdışında tüzel kişiliklere olan borçların İslam hukukundaki durumu ve kul hakkı meselesi önemlidir. Borcun ödenmemesi kul hakkı doğurur ve bu hak ancak borç ödenerek veya alacaklı ile anlaşarak giderilebilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borçlu olunan tüzel kişiliklere olan borçların ödenmesi vaciptir. Borcun muhatabı tüzel kişilik olsa da, borçlu kişi borcunu ödemekle yükümlüdür. Kul hakkı ancak borç asıl sahibine ödenerek veya onun rızası alınarak giderilir. Başkalarına sadaka vermek borcun yerine geçmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de borçların ödenmesi emredilmiştir:
"Ey iman edenler! Borçlarınızı vadelerinde ödeyin." (Bakara, 2/282)
Hz. Peygamber (s.a.v) de borçluya borcunu ödemesi konusunda uyarıda bulunmuştur:
"Mümin, müminin kardeşidir; ona zulmetmez ve onu yalnız bırakmaz. Kim bir müminin ihtiyacını giderirse, Allah da onun ihtiyacını giderir." (Buhari, Edeb, 27)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, yurtdışında kaldığınız süre içinde oluşan borçlar tüzel kişiliklere ait olsa da, bu borçlar sizin üzerinizdedir. Kul hakkı, sadece bireyler arasında değil, tüzel kişilikler nezdinde de geçerlidir. Borcunuzu ödemek için muhatap kurumlarla iletişim kurmak esastır. Eğer iletişim kuramıyorsanız, borcun miktarını ve muhatap bilgilerini yazılı olarak tutmanız, ileride ödeme yaparken delil olur.
Sadaka vermek, fakirlere yardım etmek elbette sevap ve hayırlıdır ancak bu, borcunuzu ortadan kaldırmaz. Kul hakkından kurtulmak için borcun asıl sahibine ödeme yapılmalıdır. Eğer borcun tamamını ödeyemiyorsanız, mümkün olan kısmını ödeyip kalanını da helallik istemek en doğru yoldur.
Günümüz dijital imkanlarıyla e-posta, telefon veya konsolosluk kanalları aracılığıyla iletişim kurmaya devam etmek, borçlarınızı çözmek için çaba göstermek gerekir. Borçlarınızla ilgili resmi kayıtları ve belgeleri muhafaza etmek de önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak borcun ödenmesi vacip kabul edilir. Bazı alimler, borcun muhatabı bulunamıyorsa sadaka verilmesini tavsiye ederler ancak bu sadaka borcun yerine geçmez, sadece sevap kazandırır.
Sonuç
Borçlu olduğunuz tüzel kişiliklere olan borçlarınızı ödemek kul hakkını kaldırır. Fakirlere yardım etmek sevap olsa da borcunuzu ortadan kaldırmaz. Borçlarınızı ödemek için azami gayreti gösteriniz ve mümkünse borcunuzu kapatınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.