Yıllık kira miktarını asgari hesaplayıp zekâtıma sayabilir miyim?
Sorunun Detayı
"Zekât ile bilgili bir sorum olacak:
Benim durumum iyi ve zekât veriyorum.
Birde erkek kardeşim var durumu iyi değil.
Ben kendime bir daire aldım ve bu kardeşim oturuyor kendisinden kira bir şey almıyorum.
Acaba almadığım yıllık kira miktarını asgari hesaplayıp zekâtıma sayabilir miyim?
Allah'a emanet olun"
Açıklama
Zekât, malın belirli bir miktarının yıl sonunda temizlenmesi ve ihtiyaç sahiplerine verilmesi ibadetidir. Kiraya verilmiş bir malın kira geliri zekâtın hesabında önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eğer bir mülkünüzü kira karşılığı vermiyorsanız ve kira geliri elde etmiyorsanız, kira bedelini asgari hesaplayıp bunu zekâtınıza dahil etmeniz gerekmez. Zekât, mevcut ve elde edilen mal üzerinden hesaplanır, potansiyel veya alınmayan kira geliri zekâtın hesabına dahil edilmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın malın belirli miktarına nispetle verilmesi emredilir:
"Mallarınızda, onda biri nisbetinde zekât verin." (Tevbe, 9/103)
Hz. Peygamber (sav) de malın elde edilip elde edilmediğine göre zekâtın farz olduğunu belirtmiştir:
"Zekât, malın üzerinde farzdır, mal elde edilince zekât da farz olur." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda, kardeşinizin oturması için kira almamanız, sizin malınızın fiilen gelir getirmediği anlamına gelir. Hanefi mezhebine göre, zekât, malın mevcut ve elde edilen kısmı üzerinden hesaplanır. Yani kira geliri elde edilmediği sürece, kira bedelini asgari olarak hesaplayıp zekâtınıza dahil etmek gerekmez. Bu, malın gerçek durumuna göre hesaplama yapmayı sağlar ve zorlaştırmaktan uzak bir kolaylıktır.
Eğer ileride kira almaya başlarsanız, o zaman kira geliriniz üzerinden zekâtınızı hesaplamanız gerekir. Kardeşinizin ihtiyaçlarını karşılamak için kira almamanız, sizin için bir hayır ve yardımlaşma şeklidir, ancak zekât hesaplamasında kira geliri olarak sayılmaz.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kira geliri elde edilmediği sürece zekâtın kira bedeli üzerinden hesaplanmaması görüşündedir. Ancak bazı alimler, kira alınmasa bile piyasa kira bedelinin zekât hesabında dikkate alınması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Bu görüşler ihtilaflıdır ve Hanefi mezhebi bu konuda kolaylaştırıcıdır.
Sonuç
Kardeşim, sizden kira almamanız zekât hesabında kira geliri olarak sayılmaz. Zekâtınızı mevcut mal ve gelirleriniz üzerinden hesaplamaya devam ediniz. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.