Yemin Kefareti, Fıtır Sadakası Miktarında Verilebilir mi?
Sorunun Detayı
"Yemin kefaretinde on fakiri sabah ve akşam doyurmak yerine fakire yiyecek bedeli de verilebilir, diye okudum ilmihalde. Bu takdirde o parayı fakir kişinin istediği yere sarf etmesi şeri manada yemin kefareti için bir sorun teşkil eder mi?
2) Bir fakiri doyurma bedelini Diyanet'in geçtiğimiz dönem için belirlediği fıtır sadakası miktarında versek olur mu?
3) Dört kişilik fakir bir aile var. Bu aileye birinci gün 4, ikinci gün 4, üçüncü gün de 2 fitre bedeli versek ve bunu tek elden aileden bir kişiye versek o, bu parayı onlara ayrı ayrı vermeyip de kendisi dilediği gibi sarf etse kefaret hasıl olmuş olur mu?"
Açıklama
Yemin kefareti, yemin eden kişinin yeminini bozması durumunda yerine getirmesi gereken bir ibadettir. Bu kefaretin yerine getirilmesinde fakirleri doyurmak veya onlara yiyecek bedeli vermek gibi yöntemler söz konusudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre yemin kefareti, on fakiri doyurmak veya onlara yiyecek vermek şeklinde yerine getirilir. Bu yiyecek, doğrudan fakirlere verilmesi esastır. Ancak günümüzde para vermek de kabul görmüştür, fakat bu para fakirin yiyecek alması için verilmelidir. Yani fakirin parayı başka amaçlarla harcaması, kefaretin yerine getirilmesi açısından uygun değildir. Fıtır sadakası miktarında para vermek ise yemin kefareti için yeterli olmaz, çünkü kefaret miktarı daha fazladır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de yemin kefareti ile ilgili ayet şöyledir:
"Yemin ettiğiniz zaman, eğer yemininizden vazgeçerseniz, o zaman ya on yoksulu doyuracak kadar yiyecek verin..." (Maide, 5:89)
Bu ayet, yemin kefaretinin on fakiri doyurmak şeklinde olduğunu açıklar.
Detaylı Açıklama
Yemin kefaretinde on fakiri doyurmak veya on fakire yiyecek vermek gerekir. Bu yiyecek doğrudan fakirlere verilmelidir. Günümüzde yiyecek vermek yerine onun parasını vermek yaygınlaşmıştır. Ancak bu para, fakirin yiyecek alması için verilmelidir. Fakirin parayı başka ihtiyaçları için harcaması, kefaretin yerine getirilmesi açısından uygun görülmez. Çünkü ayette "doyurmak" ifadesi kullanılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın belirlediği fıtır sadakası miktarı, yemin kefareti için yeterli değildir. Çünkü yemin kefareti, fıtır sadakasından daha fazla miktarda yiyecek veya bedel verilmesini gerektirir. Ayrıca, birden fazla gün ve kişi için kefaret verilirken, her fakir için ayrı ayrı hesaplama yapılmalıdır. Tek bir kişiye verip onun parayı dilediği gibi harcaması, kefaretin tam olarak yerine getirilmemesi anlamına gelir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde yemin kefaretinin on fakiri doyurmak olduğu kabul edilir. Bazı çağdaş alimler, kolaylık açısından para vermeyi kabul etmekle birlikte, paranın yiyecek alımı için verilmesi gerektiğini vurgularlar. Maliki mezhebinde ise kefaretin miktarı ve şekli biraz farklılık gösterebilir, ancak genel prensip aynıdır.
Sonuç
Değerli Müslüman, yemin kefaretinde fıtır sadakası miktarında para vermek yeterli olmaz. Kefaret için on fakiri doyuracak kadar yiyecek veya onun bedelini vermek gerekir ve bu para fakirin yiyecek alması için verilmelidir. Paranın fakirin dilediği gibi harcanması kefaretin yerine getirilmemesine yol açar. Bu konuda titiz davranmak ve mümkünse doğrudan yiyecek vermek veya paranın yiyecek alımı için kullanılmasını sağlamak gerekir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
