Yazarak Edilen Yeminin Bozulması Keffaret Gerektirir Mi?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm, İnternette bir mesaj yazarken: "Vallahi billahi tillahi seninle bir daha konuşmayacağıma yemin ederim, bozarsam 365 gün oruç tutacağım" yazdım. Bunu dilimle söylemedim, sadece yazdım. Bunu bozarsam kefaret gerekir mi? Gerekirse üstüne bir de 365 gün oruç tutmalı mıyım?"
Açıklama
Yemin, Allah'a karşı yapılan ciddi bir taahhüttür ve genellikle sözlü olarak yapılır. Ancak yazılı olarak yapılan yeminlerin hükmü konusunda İslam alimleri farklı görüşler ortaya koymuştur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, yemin genellikle sözlü olarak yapılır. Yazılı olarak yapılan yemin, eğer niyetle ve ciddi şekilde Allah adına yapılmışsa, geçerli kabul edilir ve bozulması halinde keffaret gerekir. Dolayısıyla, yazılı olarak "Vallahi billahi tillahi seninle bir daha konuşmayacağıma yemin ederim" ifadesi, niyet ve ciddiyet varsa yemin hükmündedir ve bozulursa keffaret gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de yeminle ilgili hükümler açıkça belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Yeminlerinize riayet edin." (Maide, 5/89)
Bu ayette, yeminlerin yerine getirilmesi emredilmiş, bozulması halinde keffaret ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v) buyurmuştur:
"Yemin eden kimse, yeminini bozarsa keffaret vermelidir." (Buhari, Eyman, 1)
Detaylı Açıklama
Yemin, Allah'ın adını anarak yapılan ciddi bir taahhüttür. Günümüzde yazılı iletişim araçları (mesaj, e-posta, sosyal medya) aracılığıyla yapılan ifadeler de niyet ve ciddiyet varsa yemin hükmüne girebilir. Ancak burada önemli olan, kişinin gerçekten Allah adına yemin ettiğini bilmesi ve niyet etmesidir. Sadece mecazi anlamda veya öfkeyle yazılan ifadeler yemin sayılmaz.
Yazılı yemin bozulursa, Hanefi mezhebine göre keffaret gerekir. Keffaret, bir köleyi azat etmek, gücü yetmezse iki ay ardı ardına oruç tutmak veya gücü yetmezse altmış fakiri doyurmaktır (Maide, 5/89). 365 gün oruç tutmak gibi ağır bir ceza gerekmez. Bu tür aşırı yükümlülükler yemin keffaretinde yoktur.
Bu nedenle, yazılı yemin bozulursa Hanefi mezhebine göre iki ay oruç tutmak gerekir, 365 gün değil. Ayrıca, yemin bozulduğunda hemen keffaret yapılmalı, geciktirilmemelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak yeminlerin sözlü yapılmasını öncelikli görür, ancak yazılı yeminlerin de niyetle yapılması halinde geçerli olduğunu kabul ederler. Keffaret konusunda da benzer hükümler vardır. Bazı alimler, yazılı yeminlerin niyet ve ciddiyetle yapılmadığı sürece yemin hükmünde olmadığını belirtirler.
Sonuç
Değerli Müslüman, yazılı olarak Allah adına yemin ettiysen ve bunu niyet ettiysen, bu yemin geçerlidir ve bozulursa keffaret gerekir. Ancak keffaret 365 gün oruç değil, Hanefi mezhebine göre iki ay oruç veya diğer keffaret şekilleridir. Yeminlerinizi dikkatli kullanmanızı ve gereksiz yere yemin etmekten kaçınmanızı tavsiye ederim.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.