Yatalak babamın emekli maaşıyla ibadetlerini yerine getirebilir miyim?
Sorunun Detayı
"Hocam babam yaklaşık üç yıl önce kalçasını kırarak yatalak oldu, o zamanlar İstanbul’da kendi evinde kalıyordu ve abim bakıyordu. Artık bakmak istemeyince benim yanıma Almanya’ya gönderdi.Yatağa düştükten sonra babamın kiralarına abim el koydu. Bu zaman içinde Ramazan’da babamın fitre, zekât ve fidyesini ödemedi, kurbanını da kesmedi.Şimdi babam bana genel vekâlet verdi yani aylığını ve birikmiş parasını onun adına kullanabiliyorum.Bu geçmiş yılların fitre, fidye, zekât ve kurbanlarını telafi etmeli miyim? Şunu da belirtmek istiyorum babam yatağa düşmeden önce son bir kaç yıl ne zekât verdi ne de kurban kesti ama sebebini bilmiyorum. Senelerdir Almanya’da emekli maaşı da birikiyor. Biz yedi kardeşiz ve bu parada herkesin hakkı olduğunu söylüyorlar. Babam için yapacağım harcamalardan çekiniyorum çünkü kardeşlerimin bazıları bana tepki göstereceklerdir para azalıyor diye.Bu konuda beni aydınlatırsanız çok memnun olurum, şimdiden Allah razı olsun sizden."
Açıklama
Değerli Müslüman, yatalak ve maddi durumu olan bir babanın ibadetlerinin yerine getirilmesi, özellikle fitre, zekât, fidye ve kurban gibi mali ibadetlerin durumu, İslam fıkhında önemli bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, babanızın geçmiş yıllarda ödemediği fitre, zekât, fidye ve kurban borçları varsa, bunların telafi edilmesi gerekir. Babanızın size genel vekâlet vermesi, onun adına bu borçları ödeme yetkisi verir. Ancak kardeşlerinizin de hakları bulunduğu için, bu konuda adaletli ve şeffaf davranmak önemlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz olduğu açıkça belirtilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2:43)
Ramazan fitresi ve fidye ise Peygamber Efendimiz'in uygulamalarına dayanır:
"Kim Ramazan orucunu tutamazsa, her gün için bir fidye verir." (Buhari, Savm 42)
Kurban ibadeti ise Allah'a yakınlaşmak için farzdır ve ihmal edilmemelidir.
Detaylı Açıklama
Babanızın yatalak olması ve maddi durumu göz önüne alındığında, onun adına fitre, zekât, fidye ve kurban borçlarının ödenmesi gerekir. Bu borçlar, babanızın mal varlığından karşılanmalıdır. Siz vekil olarak bu borçları ödeyebilirsiniz. Kardeşlerinizin hakları konusunda ise, malın ortaklığı varsa, harcamalarınızı onlarla paylaşmanız ve gerekirse onlardan da katkı istemeniz uygun olur. Böylece aile içi huzur korunur.
Geçmiş yıllarda zekât ve kurbanın neden verilmediği bilinmiyorsa, borçların varlığı ihtimaline göre hareket etmek gerekir. Ramazan fitresi ve fidye ise, oruç tutamayanlar için geçerlidir ve bunların da ödenmesi gerekir.
Almanya'da birikmiş emekli maaşı babanızın malıdır ve bu borçların ödenmesinde kullanılabilir. Aile içi anlaşmazlıkları önlemek için, harcamalarınızı belgeleyip kardeşlerinize bilgi vermeniz faydalı olacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde borçların ödenmesini gerekli görürler. Ancak bazı alimler, geçmişte borçların ödenmemesinin sebebi bilinmiyorsa, zorlamadan önce aile içi uzlaşıyı önermektedirler.
Sonuç
Babanızın geçmiş yıllara ait fitre, zekât, fidye ve kurban borçlarını onun adına ödemek sizin sorumluluğunuzdadır. Kardeşlerinizle iletişimde şeffaf ve adaletli davranarak bu ibadetleri yerine getirmeniz hem dini hem de aile huzuru açısından önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
