Yardımda Hz. Ebu Bekir Gibi Olabilir miyim?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm muhterem hocam. Size iki adet sorum olacaktı, dinimiz orta yolu öneriyor. Geçen Faruk Beşer hoca Mü’minlerin vasıflarını Kur'an-ı Kerim'den sayarken; Furkan Suresi 67. Ayetinde mevzu olunan "Ve onlar ki, harcadıklarında ne israf ne de cimrilik ederler; ikisi arasında orta bir yol tutarlar." ayetini okudu. Benim düşüncemden Hz. Ebu Bekir Sıddık (ra) geçti. Hz. Ebu Bekir Sıddık (ra) İslam uğruna tüm malını feda etmiş. Efendimiz(sav); “Ashabım göklerdeki yıldız gibidirler, onlara uyarsanız yolunuzu şaşırmazsınız” emri gereğince ben sadaka verirken nasıl davranmalıyım? Mesela camide yardım toplanırken (k.kursu vb.) ya da bir muhtaca yardım ederken cebimdeki paranın hepsini mi vermek doğru olur yoksa bir kısmını mı tam anlayamadım. Gönlümden hepsini vermek geçiyor hatta daha fazlasını şimdi paranın bir kısmını verince içim bir tuhaf oluyor. Büyük bir fırsat kaçırdım, Allah (cc) verdiğini kuldan esirgedim vb. gibi düşünceler oluşuyor. Ben elbette Hz. Ebu Bekir Sıddık(ra) gibi olamam ama onların izinden yürümek isterim. Ne yapmam gerekir? Biraz uzun oldu. Hakkınızı helal edin."
Açıklama
Sadaka ve yardımda ölçülü davranmak, İslam'ın orta yol prensibine uygun hareket etmektir. Hz. Ebu Bekir (ra) gibi cömertlik örnek alınabilir ancak her mümin kendi imkânları doğrultusunda hareket etmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre sadaka verirken israf etmekten kaçınmak ve ihtiyaç sahiplerini desteklemek esastır. Cebinizdeki tüm parayı vermek zorunlu değildir; önemli olan niyet ve ölçülü davranmaktır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim, Furkan Suresi 67. ayette bu denge şöyle bildirilir:
“Ve onlar ki, harcadıklarında ne israf ederler ne de cimrilik; ikisi arasında orta bir yol tutarlar.” (Furkan, 25/67)
Hz. Peygamber (sav) de ashâbını örnek göstererek cömertliği teşvik etmiş, ancak israfı yasaklamıştır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Hz. Ebu Bekir (ra) İslam yolunda malını büyük fedakârlıkla harcamış, bu onun üstün takvası ve Allah'ın ona verdiği imkânlarla mümkün olmuştur. Bizler ise kendi şartlarımızda, imkânlarımız ölçüsünde hareket etmeliyiz. Sadaka verirken gönülden vermek önemlidir; ancak bu, kendi ve ailenizin temel ihtiyaçlarını tehlikeye atacak şekilde olmamalıdır. Orta yol prensibi, hem ihtiyaç sahiplerine yardım etmeyi hem de kendi hayatınızı dengede tutmayı emreder.
Camide yardım toplarken veya muhtaçlara destek olurken, elinizdeki tüm parayı vermek zorunda değilsiniz. Bir kısmını vermek, düzenli ve samimi yardım etmek daha sürdürülebilir ve İslam'ın ölçüsüne uygundur. İçinizde "Büyük fırsatı kaçırdım" gibi düşünceler oluşabilir; ancak Allah (cc) niyetlere göre karşılık verir ve israfı sevmez. Peygamberimizin "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi bu konuda yol göstericidir.
Yardımda devamlılık ve samimiyet esas olmalıdır. Mümkünse bütçenizi belirleyip düzenli sadaka vermek, hem sizin hem de muhtaçların yararına olur. Ayrıca, Allah'ın rızasını kazanmak için sadece maddi değil, zaman ve ilgi gibi diğer imkânlarınızı da kullanabilirsiniz.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde orta yolu önerir. Şafii ve Malikî mezheplerinde de israf ve cimrilik yasaklanmış, ölçülü harcama teşvik edilmiştir. Hanbeli mezhebi de sadakada samimiyet ve ölçülülüğe vurgu yapar. Dolayısıyla tüm mezhepler ortak bir anlayışa sahiptir.
Sonuç
Hz. Ebu Bekir (ra) gibi olmak güzel bir hedef olsa da, sadakada orta yolu tutmak, kendi imkânlarınızı zorlamadan düzenli ve samimi yardım etmek en doğrusudur. Böylece hem kendinizi hem de muhtaçları korumuş olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
