Ya çalışamaz ve evin kirasını ödeyemezsek?
Sorunun Detayı
"Biz kirada oturuyoruz. Küçük bir kızımız var, ona annem bakıyor. Ev almak istiyoruz ama o kadar para biriktirmemiz imkânsız. Dünyevi şartlarda bugün çalışabilecek durumdayız. Yarın çalışamayacak duruma gelirsek ne olacak?"
Açıklama
Değerli Müslüman, geçim sıkıntısı ve maddi zorluklar, birçok ailenin karşılaştığı önemli meselelerdendir. Bu durumda İslam'ın aile fertlerine ve toplumun dayanışmasına verdiği önem ön plana çıkar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ailenin geçimini sağlamak ve nafaka yükümlülüğünü yerine getirmek, evli erkeğin temel sorumluluğudur. Ancak çalışamama gibi zorunlu hallerde, aile fertlerinin birbirine destek olması ve toplumun yardımı önemlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aile bireylerinin birbirine karşı sorumlulukları vurgulanmıştır:
"Erkekler, kadınlar üzerinde koruyucu ve sorumludur." (Nisa, 4/34)
Hz. Peygamber (sav) de yardımlaşmayı teşvik etmiştir:
"Müminler birbirlerinin aynasıdır." (Hadis, Buhari)
Detaylı Açıklama
Çalışamama durumu, hastalık, yaşlılık veya başka sebeplerle ortaya çıkabilir. Böyle bir durumda öncelikle aile fertlerinin birbirine destek olması gerekir. Hanefi mezhebine göre nafaka yükümlülüğü erkeğe aittir; ancak erkeğin çalışamaması halinde, kadın çalışabilir veya aile büyüklerinden destek alınabilir. Ayrıca, komşular, akrabalar ve toplumun sosyal yardımlaşma mekanizmaları devreye girmelidir.
Kira ödemekte zorlanıyorsanız, mümkünse daha uygun fiyatlı bir yere taşınmak veya devletin sosyal yardım imkanlarından faydalanmak da çözüm olabilir. Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı ve diğer sosyal kurumlar, maddi zorluk yaşayan ailelere destek sağlamaktadır.
İslam, zorluk karşısında sabrı ve dayanışmayı emreder. "Zorlukla beraber kolaylık vardır" (İnşirah, 94/6) ayeti, bu konuda ümide vesiledir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde nafaka yükümlülüğünü erkeğe verir; ancak zor durumlarda kadınların çalışması veya aile büyüklerinin destek olması kabul edilir. Bazı görüşlerde, nafaka yükümlülüğünün geçici olarak toplumun veya devletin sosyal yardımlarıyla karşılanabileceği belirtilir.
Sonuç
Özetle, çalışamama durumunda aile fertlerinin birbirine destek olması, sosyal yardımlardan faydalanması ve mümkünse yaşam giderlerini azaltması gerekir. İslam, zorluklarda dayanışmayı ve sabrı öğütler; bu yüzden umutsuzluğa kapılmayınız, kolaylaştırmaya çalışınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
