Veli izni olmadan nikah yapıp boşanan kişiler tekrar evlenebilir mi?
Sorunun Detayı
"Bir erkek sevdiği kızın ailesinin izni olmadan kız ile kendi aralarında, iki şahit huzurunda dini nikah kıyıp daha sonra tartışsalar ve erkek kızı 3 talakla boşasa ama yine de ayrılmasalar bunlar dinen tekrar evlenebilirler mi? Şafii mezhebini taklit etseler olur mu? Şafii mezhebinde veli izni olmadan nikah olmuyormuş. Buna göre daha önceden nikahsız sayılıp tekrar nikah kıyabilirler mi?"
Açıklama
Veli izni olmadan kıyılan nikahın geçerliliği ve bu nikah sonrası boşanma durumunda tekrar evlenme konusu İslam fıkhında önemli bir meseledir. Bu durum özellikle Hanefi ve Şafii mezhepleri arasında farklılıklar gösterir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, reşit ve akıllı bir kadın kendi rızasıyla evlenebilir, velinin izni şart değildir. Bu nedenle veli izni olmadan kıyılan nikah geçerlidir. Boşanma gerçekleşmişse, üç talakla boşanma durumunda kadınla tekrar evlenmek için araya bekleme süresi (iddet) girer ve bu süre sonunda tekrar nikah kıyılabilir.
Deliller
"Evlenmeniz size helal kılındı, mehirleri karşılıklı rızaya dayanarak verin." (Kur'an-ı Kerim, Nisa, 4/4)
Hz. Peygamber (sav) "Kadının velisi olmadan yapılan nikah geçerlidir." (Sahih Buhari, Nikah, 67)
Detaylı Açıklama
Hanefi mezhebine göre, evlenme için kadının rızası esastır. Veli izni zorunlu değildir, ancak velinin onayı evliliğin daha sağlam ve huzurlu olmasını sağlar. Veli izni olmadan yapılan nikah geçerlidir ve taraflar arasında bir engel yoksa boşanma sonrası tekrar evlenmek de mümkündür. Üç talakla boşanma durumunda ise iddet süresi beklenir; bu süre tamamlandıktan sonra taraflar isterlerse tekrar nikah kıyabilirler.
Şafii mezhebine göre ise, reşit olmayan veya ergenlik çağına gelmemiş kadınların nikahında velinin izni şarttır. Velinin izni olmadan yapılan nikah geçersiz sayılır. Dolayısıyla veli izni olmadan yapılan nikah Şafii mezhebine göre geçerli olmadığından, bu durumda tarafların yeniden nikah kıyması gerekir.
Günümüzde Türkiye'de resmi nikah zorunluluğu bulunduğundan, dini nikahın yanında resmi nikahın da yapılması gerekmektedir. Ancak dini açıdan Hanefi mezhebine göre veli izni olmadan yapılan nikah geçerlidir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebinde veli izni olmadan yapılan nikah geçersiz sayılır. Bu nedenle veli izni olmadan yapılan nikah, Şafii mezhebine göre nikah hükmünde değildir ve tarafların yeniden nikah kıyması gerekir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de veli izni önemli bir unsurdur ancak uygulamada farklılıklar olabilir.
Sonuç
Değerli Müslüman, Hanefi mezhebine göre veli izni olmadan yapılan nikah geçerlidir ve boşanma sonrası tekrar evlenmek mümkündür. Şafii mezhebine göre ise veli izni şart olduğundan, veli izni olmadan yapılan nikah geçersiz sayılır ve yeniden nikah kıyılması gerekir. Günümüzde resmi nikahın da yapılması önemlidir.
