Vasiyetten, Reşid Olmamış Kardeşin Payı
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Biz 6 kardeşiz, 4 erkek 2 kız. Babam vefat ettiğinde herhangi bir vasiyet bırakmadı ve maddi durumumuz çok iyiydi, evlerimiz, dükkanlarımız vardı. Babam vefat ettiğinde kız kardeşim 3 yaşındaydı, şu an ise 11 yaşında. Şimdi herhangi bir malvarlığımız kalmadı, babamın vefat ettiği zaman bıraktığı maldan kardeşimin herhangi bir hakkı söz konuşu mudur? Eğer hak söz konusu ise telafisi ne şekilde olmalıdır? Babamdan kardeşime kalan maaşını evin ihtiyaçlarına kullanıyoruz, bunun herhangi bir yükümlülüğü var mıdır?"
Açıklama
Vasiyet bırakılmamış ve miras paylaşımı söz konusu olduğunda, mirasçılar arasında payların belirlenmesi İslam fıkhına göre yapılır. Reşid olmayan (ergin olmayan) kardeşlerin miras hakkı ve bu hakkın nasıl korunacağı önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, babanız vefat ettiğinde kız kardeşiniz henüz reşid (ergin) olmadığından onun miras payı saklıdır ancak yönetimi velisi veya vasisi tarafından yapılır. Kız kardeşinizin miras hakkı doğrudan düşmez, sadece malın yönetimi ona vekâleten yapılır. Miras payı kendisine reşid olduktan sonra verilmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de miras payları açıkça belirtilmiştir:
"Allah size çocuklarınız hakkında, erkek için dişiden iki pay, eğer çocuklarınız yoksa ve size mirasçı olarak ana-baba ve kardeşleriniz kalırsa, erkeğe dişinin payının iki katını veriyoruz." (Nisa, 4:11)
Hadislerde ise velayet ve reşid olmayanların haklarının korunması vurgulanmıştır.
Detaylı Açıklama
Babamın vefat ettiği anda kız kardeşiniz 3 yaşında olduğu için reşid değildi. Bu durumda onun miras payı saklı kalır ancak yönetimi veli veya vasisi tarafından yapılır. Mal varlığı elinizde kalmışsa, onun payı korunmalı ve reşid olduğunda kendisine verilmelidir. Eğer şu anda mal kalmamışsa, miras payı fiilen verilmemiş olur ancak bu durum onun hakkını ortadan kaldırmaz. Kardeşinizin hakkı ileride telafi edilmelidir.
Babanızdan kalan maaş veya gelirler evin ihtiyaçları için kullanılıyorsa, bu durum kardeşinizin hakkını etkilemez. Ancak bu gelirler onun miras payından düşülmemelidir. Onun hakkı korunmalı ve reşid olduğunda kendisine verilmelidir. Bu konuda aile içinde adil ve şeffaf olunması önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak reşid olmayan mirasçının hakkının saklı tutulduğu, ancak malın yönetiminin veli veya vasisi tarafından yapıldığı kabul edilir. Bazı mezheplerde uygulama farklılıkları olabilir ancak temel prensip aynıdır.
Sonuç
Kardeşinizin miras hakkı reşid olmadığı için saklıdır ve malın yönetimi veli tarafından yapılır. Mal kalmamışsa hakkı ileride telafi edilmelidir. Babanızdan kalan gelirler ev ihtiyaçlarına kullanılırken kardeşinizin hakkı gözetilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
