Vakıflarda Kadın Erkek İlişkisi Nasıl Olmalıdır?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam; Danışmak istediğim karar noktasında yardımınızı beklediğim bir konuyu arz etmek istiyorum. Hocam bir dernekte münazara merkezli ses kontrolü, hitabet geliştirme benzeri eğitimleri içeren bir eğitim programı var. Bu derneği sadece internet sitelerinden görebildim. İslami hassasiyetlere sahip diye katagorilendirebilceğimiz bir dernek. İçerik, yapı ve hassasiyetleri noktasında bir bilgim yoktu. Kurs için de üniversite öğrenciliği şartı vardı. Hanımlar, beyler noktasında da bir ayrım yoktu. Çarşamba günü ilk ders için gittim. Gittiğimde karma bir kurs ile karşılaştım. Modern tarzda sayabileceğimiz hanım kardeşler, açık ve çok çok uygun diyemeyeceğimiz giyime sahip hanımların bulunduğu bir ortamla karşılaştım. Beylerde vardı içlerinde. Bu durum beni rahatsız etti. Eğitime içerik olarak bakarsam cazip bir eğitim fakat ortam konuşmanın, bakışmanın, gülüşmenin gayet normal olduğu bir ortam. Yapmam gereken nedir hocam devam etsem mi bıraksam mı? Bir de İslami hassasiyetler taşıdığı düşüncesiyle İslam’a hizmet düşüncesiyle oluşturulmuş, kurulmuş dernek, vakıf vs. yerlerde hanımlar ve beyler (özellikle gençlerde bu daha fazla) bir arada olmalarında ölçü nedir hocam veya olabilir mi ki? İslam’ın her şeye bir cevabı vardır yaklaşımıyla burada İslam’ın tutumu nedir? Cevabınızı bekleyeceğim inşallah hocam. Selametle…"
Açıklama
Vakıf ve dernek gibi sosyal alanlarda kadın ve erkeklerin bir arada bulunması, İslam'ın ahlak ve edep kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gereken hassas bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kadın ve erkeğin bir arada bulunması helal olmakla birlikte, aralarında fitneye sebep olacak davranışlardan kaçınılması, mahremiyet ve edep kurallarına riayet edilmesi gerekir. Karma eğitim ve sosyal ortamlarda, İslam ahlakına uygunluk ve sınırların korunması esastır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah Teâlâ, mümin erkek ve kadınlara edep ve haya ile ilgili şu emri verir:
“Mümin erkeklere söyle: Gözlerini haramdan sakınsınlar, ırzlarını korusunlar. Bu, onlar için daha temizdir. Şüphesiz Allah onların yaptıklarından haberdardır.” (Nur Suresi, 24:30)
Aynı şekilde kadınlar için de benzer bir uyarı vardır:
“Mümin kadınlara da söyle: Gözlerini haramdan sakınsınlar, ırzlarını korusunlar...” (Nur Suresi, 24:31)
Hz. Peygamber (s.a.v) de fitneden sakınmayı öğütlemiş, kadın ve erkeklerin bir arada bulunduğu yerlerde haya ve edep sınırlarının korunmasını tavsiye etmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, günümüzde vakıf ve derneklerde kadın ve erkeklerin bir arada bulunması, özellikle eğitim ve sosyal faaliyetlerde sıkça karşılaşılan bir durumdur. Ancak bu ortamların İslami hassasiyetlere uygun olması için bazı ölçüler vardır:
- Giyim ve tavır: Hanımların ve beylerin İslam ahlakına uygun, mahremiyeti koruyan bir şekilde giyinmeleri gerekir. Açık ve uygun olmayan kıyafetler ortamın İslami hassasiyetini zedeler.
- Davranış ve iletişim: Bakışmak, gülüşmek gibi davranışlar sınırları aşmamalı, fitneye sebep olmamalıdır. Eğitim ortamında saygı ve edepten ayrılmamak esastır.
- Ayrım veya düzenleme: Mümkünse kadın ve erkekler için ayrı sınıflar veya zaman dilimleri oluşturulabilir. Karma ortamda ise denetim ve rehberlik önemlidir.
- İslami hassasiyetlerin sorgulanması: İslam’a hizmet amacıyla kurulmuş dernek ve vakıflarda bu hassasiyetlerin gözetilmesi beklenir. Eğer ortamda bu yoksa, devam edip etmeme konusunda dikkatli olunmalıdır.
Bu durumda, eğer ortam sizi rahatsız ediyor, İslami sınırlar korunmuyorsa, bu eğitime devam etmemeniz veya yetkililerle görüşerek durumun düzeltilmesini talep etmeniz daha uygundur. İslam dini, kolaylaştırmayı ve fitneden sakınmayı emreder (Bakara, 2:185).
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer prensipleri benimser. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de kadın ve erkeğin bir arada bulunması helal olmakla birlikte, edep ve haya kurallarına riayet edilmesi şarttır. Maliki mezhebi ise bazen daha sıkı ayrım önerir. Ancak tüm mezhepler fitneye sebep olacak durumları yasaklar.
Sonuç
İslam’ın ölçülerine uygun olmayan karma ortamlarda bulunmak sakıncalıdır. Eğer ortam İslami hassasiyetlere uygun değilse, devam etmemeniz veya ortamın düzeltilmesi için girişimde bulunmanız tavsiye edilir. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız hadisine uygun hareket etmek önemlidir.
