Vadesiz hesaptan altın alıp satmak caiz midir?
Sorunun Detayı
"İnternet bankacılığından vadesiz hesaptan altın alıp satmak istiyorum kar amacı için. Banka gram olarak da istenildiği takdirde gram başına 1 TL komisyon alarak fiziki teslimat yapıyor. Bilindiği üzere bankalar müşterilerine kredi vb. şekilde faizli paralar veriyor. Biz bankada altın veya para biriktirerek bu bankalara kaynak sağlamış oluyoruz. Kaynak sağladığımızdan dolayı bankanın müşterilerine verdiği kredilerden aldığı faizden bizim de günahımız olur mu?"
Açıklama
Vadesiz hesaptan internet bankacılığı yoluyla altın alıp satmak, günümüzde yaygın bir yatırım ve tasarruf yöntemidir. Bu işlemde altının fiziki teslimatı veya gram bazında alım-satımı söz konusu olabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altın alım-satımı temel şartlara uygun olduğu sürece caizdir. Ancak bu işlemde ribâ (faiz) ve spekülasyon unsurlarının olmaması gerekir. Vadesiz hesaptan altın alım-satımı, altının gerçek ve anında teslimi şartıyla caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de altın ve gümüşle ilgili alım-satımda karşılıklı teslimin anında yapılması emredilmiştir:
“Ey iman edenler! Altın, gümüş, sarrafların elindeki ölçü ve tartı dışında (borç alıp verirken) faiz yemeyin. Kendi aranızda alım satım yaparken de birbirinize haksızlık etmeyin. Eğer yaparsanız bilin ki, şeytan sizin için apaçık bir düşmandır.” (Kur'an, Nisa Suresi, 4:29)
“Altın ve gümüşü ancak birbirine denk olarak, hemen teslim etmek suretiyle alın.” (Hadis, Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Vadesiz hesaptan altın alırken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, alış ve satış işleminin anında ve gram bazında gerçekleşmesidir. Bankanın gram başına 1 TL komisyon alması, hizmet bedeli olarak değerlendirilebilir ve bu caizdir. Ancak altının fiziki teslimatının mümkün olması, işlemin şeffaflığı ve anında gerçekleşmesi gerekir. Eğer altın sadece hesapta kayıtlı kalıyor ve teslimat mümkün değilse, bu durum ihtilaflıdır ve dikkatli olunmalıdır.
Bankaya yatırılan para veya altın, bankanın kredi verme faaliyetlerinde kullanılıyor olabilir. Ancak bu durum, doğrudan sizin faizli kazanca ortak olduğunuz anlamına gelmez. Çünkü siz bankaya mevduat olarak para veya altın yatırmışsınız ve karşılığında faizsiz bir hizmet alıyorsunuz. Bankanın aldığı faiz, sizin kontrolünüz dışında gerçekleşir. Bu konuda alimler, mevduat sahibinin niyetine ve bankayla yaptığı sözleşmeye göre hüküm verirler. Eğer niyetiniz faiz kazanmak değil, altın alım-satımı yapmak ise günahınız olmaz.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de altın alım-satımında karşılıklı ve anında teslim şartı vurgulanır. Bazı alimler, fiziki teslimatın zorunlu olduğunu, sadece hesapta kayıtlı altının alım-satımının ihtilaflı olduğunu belirtirler. Maliki mezhebi ise benzer şekilde altının el değiştirmesini şart koşar.
Sonuç
Değerli Müslüman, vadesiz hesaptan internet bankacılığı ile altın alıp satmanız, alış ve satış işlemi anında gerçekleştiği ve fiziki teslimat imkanı olduğu sürece Hanefi mezhebine göre caizdir. Bankanın aldığı komisyon hizmet bedeli olarak kabul edilir. Bankanın faizli kredi vermesi, sizin doğrudan faiz kazandığınız anlamına gelmez ve bu konuda endişe etmeyiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.