Ucuz Diye Kıyafet Almak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Uzun zamandır sormak istediğim soruları maddeler halinde sormak istiyorum. Cevaplayabilrseniz Allah sizden razı olsun. 1- Eşim ingilizce öğretmeni, geçen sene milli eğitimin açtığı bir kursta diğer branşlardaki öğretmenlere akşam dersleri veriyordu ancak her akşam beş saat verilmesi gerekirken son saate kadar kimse kalmadığı için 4 saatte bitiriyorlardı. Fakat ücret olarak 5 saat ücreti alıyorlar. Bu caiz mi? 2- Sohbet ortamlarında veya arkadaş çevresinde bize dini sorular soruluyor bizde kendimizce cevap bulmaya çalışıyoruz ama hükümleri Arapça aslından bakarak cevap bulacak kadar dini ilimlere vakıf olmayanın bu tür sorulara cevap vermesi haramdır diye duydum. Bu doğru mu? 3- Çok kıyafeti olduğu halde ucuz diye yeni kıyafet almak israf mıdır?"
Açıklama
Değerli Müslüman, sorularınız farklı konularda olup İslam ahlakı, ibadet ve günlük hayatla ilgilidir. Her birini ayrı ayrı ele alarak açıklayacağım.
İslami Hüküm
1- Verilen hizmet karşılığında hak edilen ücretin alınması caizdir, ancak haksızlık ve aldatma olmamalıdır.
2- Dini ilimlerde yeterli bilgi ve yetkinlik olmadan kesin fetva vermek sakıncalıdır.
3- İhtiyaçtan fazla ve gereksiz harcama yapmak israf sayılır.
Deliller
"Yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez." (Kur'an, En'am, 6/141)
"Kim bir mümini aldatırsa, Allah onu aldatır." (Hadis, Buhari)
"İlim öğrenmek her Müslüman erkek ve kadına farzdır." (Hadis, İbn Mace)
Detaylı Açıklama
- Ücret meselesi: Eşinizin verdiği derslerde, Milli Eğitim'in belirlediği saat üzerinden ücret alması normaldir. Ancak fiilen eksik saat çalışılmışsa, bu durumun açıklığa kavuşturulması gerekir. Haksız kazanç ve aldatma İslam'da yasaktır. Eğer ücret tam saat üzerinden alınıyor ve bu usul olarak kabul görmüşse, caizdir. Ama kasıtlı hile varsa bu caiz değildir.
- Dini sorulara cevap verme: İslam'da fetva vermek ciddi bir sorumluluktur. Sahih kaynaklara dayanmadan, yeterli ilmî donanım olmadan kesin hüküm vermek doğru değildir. Ancak kişisel kanaat ve genel bilgi paylaşımı farklıdır. "İlim öğrenmek farzdır" hadisinden hareketle, ilim sahibi olmayanların fetva vermekten kaçınması ve yetkili alimlere yönlendirmesi daha uygundur.
- Ucuz diye kıyafet almak ve israf: İslam, ihtiyaçtan fazla mal edinmeyi ve israfı yasaklar. Çok kıyafeti olup gereksiz yere yeni kıyafet almak israf sayılır. Ancak ihtiyaca yönelik, uygun fiyatlı ve kaliteli kıyafet almak helaldir. İsrafı önlemek için ihtiyaç ve kullanım durumu göz önünde bulundurulmalıdır.
Diğer Görüşler
Hanefi mezhebi bu konularda genel olarak yukarıdaki görüşleri benimser. Diğer mezhepler de benzer şekilde haksız kazançtan kaçınmayı, ilim sahibi olmayanların fetva vermemesini ve israfı yasaklamayı vurgular. Ancak ücret konusunda uygulama farklılıkları olabilir.
Sonuç
Hakkaniyet ve adalet çerçevesinde ücret alınmalı, dini sorulara cevap verirken ilmî yeterlilik gözetilmeli ve israftan kaçınılmalıdır. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
