Tutamadığım orucun fidyesini eşim ödemek zorunda mı?

Sorunun Detayı

"Hocam sağlığım müsaade etmediği için (şeker, tansiyon ve sürekli ilaç kullanımı) Ramazan orucunu tutamıyorum. Geliri olmayan bir hanımım. Ancak eşimin geliri var. Benim kefaretimi ödemek eşimin üzerine yükümlülük mü?"

Açıklama

Ramazan orucunu sağlık sebepleriyle tutamayan kişinin fidyesi konusu, İslam fıkhında önemli bir yer tutar. Fidye, oruç tutamayanların yerine oruç tutamama sebebine göre belirlenen bir bedel ödemesidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, orucu sağlık sorunları nedeniyle tutamayan kişi, kendi fidyesini kendisi ödemekle yükümlüdür. Eşin geliri olsa bile, kişinin kendi fidyesini ödemesi gerekir; eşin fidyeyi ödemesi farz değildir ancak maddi imkanı varsa yardım edebilir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de oruç tutamayanlar için kolaylık sağlanmıştır:

"Kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar." (Bakara, 2/185)

Şayet oruç tutmak mümkün değilse fidye verilir:

"Kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar. Ancak (oruç tutmak) onlar için güç olmazsa, bir yoksulu doyuracak kadar fidye verir." (Bakara, 2/185)

Hadislerde de oruç tutamayanların fidye vermesi tavsiye edilmiştir.

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, sağlık nedeniyle oruç tutamamak durumunda olan kişi, oruç tutamadığı günler için fidye vermekle yükümlüdür. Fidye, bir gün için bir fakirin bir günlük yiyeceği kadar sadaka vermektir. Bu miktar, günümüzde genellikle bir günlük temel gıda bedeli olarak hesaplanır.

Eşinizin geliri olması, sizin fidyenizi ödemek zorunda olduğu anlamına gelmez. Ancak evlilikte karşılıklı yardımlaşma esastır; eşiniz maddi durumu elveriyorsa size destek olabilir. Fakat bu, dini bir zorunluluk değildir. Siz maddi imkansızlık içindeyseniz, fidyeyi ödemekte zorlanıyorsanız, bu konuda yerel din görevlilerinden veya vakıflardan yardım talep edebilirsiniz.

Fidye, oruç tutamamanın kalıcı olduğu durumlarda (örneğin kronik hastalık) verilir. Eğer sağlık durumu geçici ise, oruç tutamadığınız günleri daha sonra kaza etmeniz gerekir. Bu konuda doktorunuzun raporu önemlidir.

Diğer Görüşler

Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, fidyenin orucu tutamayan kişi tarafından ödenmesi esastır. Maliki mezhebinde ise, kişinin kendisi fidyeyi veremiyorsa, yakınları veya velisi fidyeyi ödeyebilir. Ancak bu da zorunlu değil, kolaylık sağlayan bir görüştür.

Sonuç

Özetle, Hanefi mezhebine göre oruç tutamayan kişi kendi fidyesini ödemekle yükümlüdür. Eşinizin geliri olsa da bu onun dini bir zorunluluğu değildir, ancak maddi destek vermesi güzel ve sevaptır. Siz de imkanınız ölçüsünde fidyenizi ödemeye çalışınız ve sağlık durumunuz düzelirse oruçlarınızı kaza ediniz.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar