Trafik polisinin denetimde merhamet göstermesi doğru mudur?
Sorunun Detayı
"Hocam ben bir polis memuruyum. Trafik denetleme şubede çalışıyorum. İşim gereği vatandaşa denetimlerde tespit ettiğimiz eksikliklerden veya ihlallerden dolayı trafik idari para cezası yazıyorum. Ne kadar dikkat etsem de tespit ettiğim bir ihlalde veya eksiklikte her zaman ceza yazmam mümkün olmuyor. Her gün yasak parkta yüzlerce araç ve kural ihlali yapanları görüyorum. Vatandaşın maddi durumu ortada, merhamet gösteriyorum. Bazen de araçta hasta oluyor izin veriyorum. Böyle olunca da hem ceza yazdığımda hem de merhamet gösterdiğimde acaba yanlış mı yapıyorum diye düşünüyorum. Adalet herkese eşit olmalı ama özellikle maddi durumu iyi olmayanlara karşı merhametli davranmak durumunda hissediyorum. Aralarında mutlaka yalan söyleyenler de vardır. Ceza yazmadığımda devlet zarara uğradı tüyü bitmemiş yetimin hakkı gitti diyorum. Yazdığım insanlara haksızlık diyorum. Herkese yazmaya kalksam bu sefer kendimi merhametsiz, vicdansız ve robot gibi biri olarak göreceğim. Bu sefer de Rabbimden nasıl merhamet bekleyeceğim. Sizce benim durumumun fetvası nedir?"
Açıklama
Değerli Müslüman, trafik polisliği gibi kamu hizmeti görevinde bulunan bir kişinin, adalet ve merhamet dengesi içinde hareket etmesi önemlidir. Bu görevde hem kanunlara riayet etmek hem de insani değerleri gözetmek gereklidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, görevli bir kimsenin kanunları uygulaması farzdır ve kamu düzenini korumak için cezaları vermesi gerekir. Ancak merhamet göstermek, özellikle zor durumda olanlara kolaylık sağlamak da teşvik edilir. Adaletle birlikte merhamet göstermek, İslam ahlakının temelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adalet ve merhametle ilgili ayetler bulunmaktadır:
"Allah size emreder ki, emanetleri ehline verin ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmedin." (Nisa, 4/58)
"Rabbin merhamet sahibidir." (En'am, 6/54)
Hadislerde de merhametin önemine vurgu yapılmıştır:
"Merhamet etmeyene merhamet edilmez." (Buhari, Edeb 27)
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Görevli olarak trafik kurallarının uygulanması ve kamu güvenliğinin sağlanması sizin sorumluluğunuzdadır. Ancak İslam, adaletle birlikte merhameti de emreder. Bu nedenle, kanunların gerektirdiği cezaları vermekle birlikte, zor durumda olanlara insani bir yaklaşım sergilemek, örneğin sağlık durumu kötü olanlara kolaylık sağlamak, maddi durumu zayıf olanlara anlayış göstermek uygun olur. Bu, görevden kaçmak değil, adaletle merhametin dengelenmesidir.
Devletin hakkı ve toplumun güvenliği göz önünde bulundurulmalıdır. Ceza yazmamak, hakkı ihlal etmek anlamına gelmez; ancak cezanın amacı toplumu düzenlemek ve korumaktır. Merhamet göstermek, cezanın tamamen kaldırılması anlamına gelmemeli, uygun durumlarda hafifletici sebepler dikkate alınmalıdır. Böylece hem kanun uygulanmış olur hem de insanlık onuru korunur.
Yalan söyleyenler olabilir, ancak sizin göreviniz durumu objektif olarak değerlendirmek ve adaleti sağlamaktır. Merhamet göstermek, vicdanınızı rahatlatır ve Rabbimizin rahmetinden umutlu olmanızı sağlar. Bu dengeyi koruyarak görev yapmanız İslam ahlakına uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde adalet ve merhametin birlikte gözetilmesini önerir. Bazı görüşlerde, kamu düzenini korumak için cezanın tam uygulanması gerektiği vurgulanırken, Hanefi mezhebi merhamet ve kolaylık konusunda daha esnektir.
Sonuç
Değerli Müslüman, görevini yaparken adaleti esas al, ancak merhamet ve kolaylık göstermeyi de ihmal etme. Böylece hem topluma hem de kendi vicdanına karşı sorumluluğunu yerine getirmiş olursun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
