Torpil Konusunda Ne Yapmalıyım?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Sayın Nureddin hocam, torpil konusunda bir videonuzda torpil yapmanın doğru olmadığını, Ebubekir (r.a.) halifelik zamanında bir yere müdür olarak atadığı kişinin düşebileceği hatayı önceden tespit edip yanlışa düşmesini engellemeye çalıştığını, Rasulüllah (sav)'in hadisiyle sabit olduğunu biliyoruz. Ben çeşitli illerde yüksek bir memurluk puanıyla adalet bakanlığının açtığı sınavlara girdim ve dereceyle girdim. Kimine 2. olarak, kimine 500 kişiden 35. olarak. Ben mahşerde Efendimiz aleyhisselamın hasmım olmasını istememe binaen araya adam sokup, benim hakkımın yenilmemesini istediğim için bir kişi de olsa başkasının yerini haksız işgal etme korkusuyla bu yola başvurmadım, vebalinin ağır olacağı inancındayım. Sonuç olarak hep sözlü mülakatlarda sorulan soruları bilmeme rağmen elendim 3 ilde de. Ben, çoğu arkadaş torpil diye tanımadığı adamların yanına gidip isteklerde bulunurken, bunu yapmadığım içten istemediğim, nasipse hakkımsa olur dediğim için hatalı mıyım?Ailem de dahil herkes yapıyor, ne olacak demeçleriyle karşı karşıya kaldım ama ben inanıyorum ki gökten bir damla yağmur yağıyorsa o insanların sayesinde. Diğer bir dersinizde bunun olabileceğini, referans olmanın dinen bir sıkıntı teşkil etmeyeceğinizi söylediniz. İdrak edemediğim bir husus varsa açıklık getirirseniz sevinirim. Ben de şimdi iş kaygısıyla oradan buradan adam bulup prosedür olarak girilen sözlü mülakatlarda ismimi alınacaklar listesine mi kaydettirmeliyim, yoksa hakkımla girip gereken soruları cevaplayıp tevekkül halinde mi olmalıyım?"
Açıklama
Değerli Müslüman, torpil konusu, İslam ahlakı ve adalet anlayışı açısından hassas bir meseledir. İnsanların haklarına riayet etmek ve haksızlık yapmamak temel prensiptir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, haksız yere başkasının hakkını gasp etmek, yani torpil yoluyla haksız kazanç sağlamak caiz değildir. Ancak referans olmak, yani bir kişinin liyakatini ve ehliyetini uygun mercilere bildirmek, dinen sakıncalı değildir ve hatta faydalı olabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adalet ve hakkaniyetin önemi vurgulanmıştır:
“Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder.” (Nisa, 4/58)
Hz. Peygamber (sav) de haksızlık yapmaktan sakındırmıştır:
“Mümin müminin kardeşidir; ona zulmetmez ve onu yardımsız bırakmaz.” (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Torpi̇l, yani haksız yere birine avantaj sağlamak, başkalarının hakkını gasp etmek anlamına gelir ve bu durum İslam’da yasaklanmıştır. Ancak bir kişiyi liyakatli bulup onun hakkını savunmak, referans olmak farklıdır. Referanslık, kişinin ehliyetini ve liyakatini bildirmek, onun hakkını korumak için yapılırsa dinen uygundur. Bu, Hz. Ebubekir’in halifelik döneminde liyakatli kişileri desteklemesi gibi örneklerle de desteklenir.
Sizin durumunuzda, sınavlarda başarılı olmanıza rağmen sözlü mülakatlarda elenmeniz, torpil yapmamanız sebebiyle haksızlığa uğradığınız anlamına gelmez; bu, sınav ve mülakat sisteminin bir sonucu olabilir. İslam’da tevazu, sabır ve tevekkül önemlidir. Hakkınızın yenilmemesi için gayret etmek, hakkınızı aramak elbette doğrudur ancak bu gayret haksızlık yapmadan, başkalarının hakkını gasp etmeden olmalıdır.
Ailenizin ve çevrenizin torpil yapmanın normal olduğu yönündeki görüşlerine karşı, sizin hakkaniyet ve adalet anlayışınız İslam’ın ruhuna daha uygundur. Bu konuda sabırlı olmalı, hakkınızın Allah katında muhakkak korunacağına inanmalısınız.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak haksız yere başkasının hakkını gasp etmeyi caiz görmezler. Ancak referans olma konusunda Hanefi, Şafii ve Malikî mezheplerinde benzer şekilde görüş birliği vardır. Hanbeli mezhebinde de bu konuda benzer tavır mevcuttur.
Sonuç
Özetle, hakkınızla ve liyakatle mücadele etmeye devam edin, haksız torpil yollarına başvurmayın. Tevekkül edin, sabırlı olun ve hakkınızın Allah katında muhakkak korunacağına inanın. Referans olmak ise, liyakatli kişilerin desteklenmesi açısından dinen sakıncalı değildir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
