Telefonla Nikah Kıymak

Açıklama

Telefonla nikah kıymak, yani nikah akdinin tarafların ve nikahı kıyan kişinin yüz yüze olmadan telefon aracılığıyla gerçekleştirilmesi, günümüzde sıkça sorulan bir meseledir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, nikah akdinin geçerli olabilmesi için tarafların ve nikahı kıyan kişinin yüz yüze bulunması şart değildir; ancak aralarında iletişimin sağlıklı ve anlaşılır olması gerekir. Telefonla yapılan nikah, tarafların rızası ve şartların yerine getirilmesi halinde geçerli olabilir.

Deliller

Kur'an'da nikahın şartlarından açıkça yüz yüze bulunma zorunluluğu belirtilmemiştir, ancak rıza ve sözleşme esas alınır:

"Evlenmeniz size helal kılındı, mehirlerini verin..." (Bakara, 2/236)

Hz. Peygamber'in hadislerinde ise nikahın sözlü rızaya dayanması ve şahitlerin bulunması önemle vurgulanmıştır:

"Nikah, iki kişinin rızası ile kurulur." (İbn Mace, Nikah, 3)

Detaylı Açıklama

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte, özellikle pandemi gibi olağanüstü durumlarda, yüz yüze gelmenin mümkün olmadığı hallerde telefon veya görüntülü görüşme ile iletişim sağlanarak nikah akdi yapılabilmektedir. Ancak bu durumda şunlara dikkat edilmelidir:

• Tarafların birbirlerini ve nikahı kıyan kişiyi net olarak duyması ve anlaması gerekir.
• Şahitlerin bulunması zorunludur ve şahitlerin de bu iletişime dahil olması veya en azından akdi duyması gerekir.
• Tarafların rızası açık ve kesin olmalıdır.
• İslam hukukunda, özellikle Hanefi mezhebine göre, akdin şartları yerine getirildiği sürece, iletişim şekli esnek olabilir.

Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı da pandemi döneminde benzer uygulamalara kolaylık sağlamış, ancak resmi nikah işlemleri için yüz yüze başvurunun esas olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle, dini nikahın geçerliliği açısından telefonla kıyılan nikah geçerli sayılabilir, ancak resmi işlemler için ilgili kurumların şartları dikkate alınmalıdır.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak rızanın ve şahitlerin varlığını ön planda tutar. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de yüz yüze bulunma zorunluluğu yoktur ancak iletişimin sağlıklı olması gerekir. Malikiler ise genellikle yüz yüze olmayı tercih ederler ancak zorunlu hallerde esneklik tanırlar.

Sonuç

Değerli Müslüman, telefonla nikah kıymak, şartlar sağlandığında Hanefi mezhebine göre geçerlidir. Ancak mümkünse yüz yüze akdin yapılması tavsiye edilir. Resmi işlemler için ilgili kurumların kurallarına uyulmalıdır.