Tavşanın Derisini Kullanmak
Sorunun Detayı
"Selâmünaleyküm. Çinçilla/Çinçilya denen ve kürkü/derisi için beslenen hayvanı yetiştirmek, kendisinin ve derisinin ticaretini yapmak caiz midir? Bu hayvan dünya üzerinde tamamen evcilleşmiş bir tavşan cinsi olup, eti rağbet görmemektedir. Neslinin de tükenme tehlikesi yoktur. Bu soruya binaen, derisini elde etmek maksadıyla, hayvanın itlâfında, elektrikle öldürme yönteminin kullanılması caiz olur mu?"
Açıklama
Çinçilla (Çinçilya) gibi kürkü için yetiştirilen hayvanların derilerinin kullanımı ve bu hayvanların itlâf yöntemleri İslam fıkhında hayvan hakları ve helal kesim kuralları çerçevesinde değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, hayvanların derileri ticaret amacıyla kullanılabilir ancak hayvanın itlâfı İslam usulüne uygun şekilde, yani kesilerek yapılmalıdır. Elektrik gibi hayvanı öldürme yöntemleri, hayvanın kesilmeden öldürülmesi durumunda caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de hayvanların kesilerek öldürülmesi emredilir:
"Size ne (hayvan) avlanmayı, ne de avlanılanı yemeyi haram kıldık. Ancak kesilmiş olanı (ölüden) yemeyin. İşte size öğüt verenler için bir derstir." (Maide, 5/4)
Hz. Peygamber (sav) de hayvanların kesilerek öldürülmesini emretmiştir:
"Allah'ın adı anılarak kesilen her şey size helaldir." (Buhari, Dâbih 1)
Detaylı Açıklama
Çinçilla gibi kürkü için yetiştirilen hayvanların derisi ticarette kullanılabilir. Ancak İslam'da hayvanların kesilmeden öldürülmesi (örneğin elektrikle bayıltma ve öldürme) caiz değildir. Çünkü hayvanın canı, kesilerek ve Allah'ın adı anılarak alınmalıdır. Elektrikle öldürmek, hayvanın kesilmeden ölmesine sebep oluyorsa bu yöntem uygun değildir. Ancak elektrikle bayıltma, hayvanın acısını azaltmak ve kesimi kolaylaştırmak için kullanılıyorsa ve ardından kesim yapılırsa bu Hanefi mezhebine göre caizdir. Hayvanın neslinin tükenme tehlikesi olmaması veya eti rağbet görmemesi hükmü değiştirmez; önemli olan hayvanın İslami usule uygun şekilde kesilmesidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde hayvanın kesilerek öldürülmesi esastır. Bazı çağdaş alimler, hayvanın acısını azaltmak için bayıltma yöntemlerini kabul etmekle birlikte, kesimin mutlaka yapılması gerektiğini vurgularlar. Maliki mezhebi de kesim şartını ön planda tutar. Dolayısıyla mezhepler arasında temel fark yoktur, yöntemlerin uygulanış biçiminde farklılıklar olabilir.
Sonuç
Değerli Müslüman, Çinçilla gibi hayvanların derilerini kullanmak caizdir ancak hayvanların İslam usulüne uygun şekilde, yani kesilerek ve Allah'ın adı anılarak öldürülmesi gerekir. Elektrikle öldürme yöntemi kesim yerine geçiyorsa caiz değildir; ancak bayıltma amacıyla kullanılıp ardından kesim yapılırsa uygun olur. Bu konuda kolaylaştırıcı ve merhametli davranmak esastır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.