Tasavvuf içerisindeki aşırılıklara karşı nasıl bir tavır sergilemeliyiz?
Sorunun Detayı
"Hocam özellikle tasavvufi çevrelerde şirk içeren unsurlar görüyorum. Bunları anlamayacak kadar cahil değilim. Örneğin, dünyayı evliyalar ayakta tutuyormuş, şeyh avucundan tüm müritlerini izliyormuş, şeyhin fotoğrafına abdestsiz dokunulmazmış, Allah şeyhte tecelli edermiş vs. Bunlara karşı tavrımız ne olmalı? Dilsiz şeytan olmak istemiyorum ama daha berbat da etmek istemiyorum. Müslümanca bir tavır nasıl sergilenir?"
Açıklama
Değerli Müslüman, tasavvuf içinde görülen aşırılıklar, özellikle şirk unsurları barındıran ifadeler, İslam'ın temel inanç esaslarıyla çelişebilir. Bu tür durumlarda ölçülü ve ilmî bir tavır sergilemek önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah'a şirk koşmak kesinlikle haramdır ve reddedilmesi gerekir. Tasavvufun özünde Allah'a yakınlaşma ve kalbi arındırma vardır; ancak bu yolda şirk içeren aşırılıklar kabul edilmez. Bu tür yanlış inanç ve uygulamalara karşı uyarıcı olmak, ancak saygı ve hikmetle hareket etmek gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de şirk kesinlikle yasaklanmıştır:
"Allah'a ortak koşanlar, Allah bağışlamaz; onlara büyük bir azap vardır." (Nisa, 4/48)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
"Allah'a şirk koşmak en büyük zulümdür." (Buhari, Tevhid 9)
Detaylı Açıklama
Tasavvufun temel amacı, Allah'a samimi kulluk ve kalp temizliğidir. Ancak bazı çevrelerde evliyaların veya şeyhlerin aşırı yüceltilmesi, onlara ilahi sıfatlar atfedilmesi İslam inancına aykırıdır. "Dünyayı evliyalar ayakta tutuyor" gibi ifadeler, Allah'ın mutlak kudretini zayıflatır ve şirk kapsamına girer. Aynı şekilde, şeyhin fotoğrafına abdestsiz dokunulmaz gibi uygulamalar da dini bir zorunluluk değildir ve bid'at sayılır.
Böyle durumlarda, kardeşlerimize karşı saygılı ve nazik olmak, onları kırmadan, ilmî delillerle doğruyu anlatmak en uygun yoldur. İslam'da "kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" (Buhari) prensibi gereği, aşırı tepki vermek veya kırıcı olmak doğru değildir. Ancak, şirk içeren inanç ve uygulamaları görmezden gelmek de doğru değildir. Dilsiz şeytan olmamak için, uygun ortamda, sevgi ve hikmetle uyarıda bulunmak gerekir.
Günümüzde bu tür aşırılıklar internet ve sosyal medyada da yaygınlaşmaktadır. Bu yüzden, doğru bilgiye sahip olmak ve çevremizi bilinçlendirmek önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de şirk konusunda Hanefi mezhebiyle aynı görüştedir. Tasavvufun özünde şirk yoktur; ancak bazı tarikat ve gruplarda görülen aşırılıklar eleştirilir. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, şirk içeren uygulamalara karşı uyarıda bulunur.
Sonuç
Şirk içeren tasavvufi aşırılıklara karşı, Kur'an ve sünnet ölçüsünde, saygılı, nazik ve ilmî bir tavır sergilemek gerekir. Kardeşlerimizi kırmadan, doğruyu anlatmak en güzel yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
