Tasavvuf Bid'at Mıdır ?
Sorunun Detayı
"Kıymetli hocam, Allah sizden razı olsun kalbinizi dini üstünde sabit kılsın, her anınız rıza üzre olsun... Soracağım bu soru biraz özel, Hocam, ailem ve dahi bende tasavvufa sıcağız. Herhangi bi' cemate bağlı değiliz, Allah için hizmet eden herkesten Allah razı olsun. Sadece rahmetli Erbakan hocaya İslami bir nizam istediği için sıcağım. Allah ondan razı olsun, amin. Hocam, tasavvuf için son zamanlarda bana bidat olabilir mi diye kuruntular geldi. Dünya mevlevillik diye yeni bir din ortaya atarak islamı haşa söndürmeye çalışıyorlar gibi gizli güçlerin uzun yıllar önce kurduğu bir plan gibi yorumlar duyuyorum felan felan... Kuran ve sünneti hesap almayan, onu aşmaya çalışan, söndürmeye çalışan (ki kimin gücü yetebilir) şeye tabii ki karşıyız. Hatta Mevlana (k.s) hazretlerine yanlış yorum yapanlara Mevlana hazretlerinin pergel örneğini veriyordum. pergelin bir ayağı Kuran ve sünnete çakılıdır diğer ayağının uçuşu Kuran ve sünneti referans olarak almazsa boşadır. Hocam kesin bir cevap istiyorum, Tasavvuf Bid'at mi? biliyorum Altınolukta yazdığınızı görüyorum, o yüzden kesin bi cevap verebilir misinz bilmiyorum ama hocam şunu bilin siz şuan ne derseniz o benim için öyle olcak. Öyle derseniz ne bunu savunan cemaatlere bir şey diyeceğim veya içimden geçireceğim. sizin dediğiniz gibi biz iyi yönlerini alır, kötü yönlerini bırakırız. Farklılıklarımız olur ama ayrılığımız olmaz. bidattir veya değildir diye net cevap verirseniz sevinirim ya da kızım boşver bunları derseniz yine tamam. Hakkınızı helal edin ikinci sorumsa, kandiller için olcak. Akrabalarımızı o günlerde bizzat kutlamak için arıyoruz. Babannem özellikle telefon başında bekler, babam çok özen gösterir ona. canım tatlım diye çocuk sever gibi sever. Allah ondan razı olsun günlük uğrar. Benden de aramamı ziyaret etmemi ister kandilde kızım unutma babanneni bir ara diye de mutlaka hatırlatır ama sizi dinleyeli beri acaba bidat mi ki diye düşünmeye başladım. "Akrabalarını kandil için arama da başka günler istersen her gün ara" derseniz tamam hocam siz ne derseniz."
Açıklama
Tasavvuf, İslam'ın manevi boyutunu ve kalp temizliğini esas alan bir ilim ve uygulama alanıdır. Ancak tasavvufun bazı uygulamaları ve yorumları bid'at olarak değerlendirilip tartışılabilmektedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre tasavvufun özü, yani kalp temizliği, Allah'a yakınlık ve güzel ahlakı hedefleyen yönleri bid'at değildir. Ancak tasavvuf adına yapılan ve Kur'an ve Sünnet'e aykırı olan, dinin esaslarından sapmaya yol açan uygulamalar bid'at olarak kabul edilir.
Deliller
Kur'an ve hadislerde kalp temizliği, takva ve Allah'a yakınlık teşvik edilir:
“Şüphesiz Allah, takva sahiplerini sever.” (Âl-i İmrân, 3/76)
“Allah’a ve ahiret gününe iman eden, ya hayır söylesin ya da sussun.” (Buhari, Edeb 69)
Bu ayet ve hadisler, kalp ve davranış temizliğinin önemini vurgular. Ancak dinin esaslarını aşan, Kur'an ve Sünnet dışı uygulamalar ise İslam’da bid'at olarak değerlendirilir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, tasavvufun temelinde Allah’a yakınlık, nefsi terbiye ve güzel ahlak vardır ki bunlar İslam’ın özüdür ve bid'at değildir. Ancak tasavvufun bazı kollarında veya topluluklarında Kur'an ve Sünnet'ten sapmalar, aşırılıklar olursa bunlar bid'at olur. Mesela, Mevlana Hazretleri’nin öğretileri Kur'an ve Sünnet’e bağlı kalındığında değerlidir. Pergel misali, bir ayağı sağlam şekilde Kur'an ve Sünnet’e dayandığında diğer ayağının serbestliği anlamlıdır. Ancak bu serbestlik Kur'an ve Sünnet dışına çıkarsa, bid'at olur.
Günümüzde bazı çevrelerde tasavvufun yanlış yorumlanması veya din dışı unsurların katılması, bid'at ve hurafe olarak eleştirilir. Bu yüzden tasavvufun özünü, yani kalp temizliği ve Allah sevgisini koruyup, dinin temel kaynaklarından sapmamak gerekir.
Kandil günlerinde akrabaları aramak ve hatırlamak ise sevaplı ve güzel bir davranıştır. Peygamber Efendimiz (sav) akraba bağını güçlendirmeyi emretmiştir. Bu nedenle kandil gibi özel günlerde sevgi ve muhabbetle akrabaları aramak bid'at değildir. Ancak bunun sadece o günlere mahsus olması veya kandil kutlamalarının dini bir ibadet gibi yapılması bid'at olur. Günlük hayatınızda akrabanızı sevgiyle aramak, hatırlamak her zaman teşvik edilir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de tasavvufun özü bid'at sayılmaz, ancak bid'at olarak değerlendirilen uygulamalar konusunda benzer uyarılar vardır. Hanbeli mezhebi ise bid'at konusunda daha hassas olup, Kur'an ve Sünnet dışı her türlü yeni uygulamaya karşıdır. Ancak genel olarak İslam alimleri, tasavvufun temel prensiplerine saygı gösterir.
Sonuç
Tasavvufun özü bid'at değildir; kalp temizliği ve Allah’a yakınlık hedeflenir. Ancak Kur'an ve Sünnet dışı uygulamalar bid'at olur. Kandil günlerinde akrabaları aramak ise güzel bir sünnettir ve bid'at değildir. Önemli olan dinin temel kaynaklarına bağlı kalmak ve bid'atten sakınmaktır.
