Tarım Ürünlerinin Zekâtı
Sorunun Detayı
"Değerli hocam ailem çiftçilik yapıyor. Ancak galiba sattığımız ürünlerin zekâtını vermiyorlar. Sanırım sadece yılda bir defa herkesin verdiği zekâtı vereceklerini düşünüyorlardır. Kaç yıldır elimizde kalan pek bir kâr yok. Ancak ihtiyaçlarımız karşılanıyor. Bende bu yüzden aileme durumu açmadım. Elde pek kâr kalmadığı durumlarda yine de satılan ürünlerin zekâtını vermek gerekir mi hocam? İkinci sorum son 7-8 senedir ürünlerimizden bir köşeye atacak kadar kâr yapmamamızın sebebi; satılan her ürünün zekâtının verilmemiş olması olabilir mi? (Normal yılda bir defa verilen zekâtı veriyorlar çok şükür. Ancak dediğim gibi sadece ürünlerden satılanların zekâtını verirlerken ne duydum ne gördüm) Şimdiden teşekkür ederim, Allah razı olsun hocam. Cevabınıza göre durumu aileme açıp her ürünün satışından sonra zekâtlarını vermeleri gerektiğini açacağım. Hayırlı günler dilerim."
Açıklama
Tarım ürünlerinin zekâtı, İslam'da malın bereketi ve temizliği için önemli bir ibadettir. Zekât, belirli şartlar oluştuğunda verilmesi farz olan bir ibadettir ve tarım ürünleri de zekâtın kapsamındadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, tarım ürünlerinden elde edilen ürünlerin zekâtı, ürünün miktarı nisaba ulaşırsa ve ürün sulama şekline göre %5 veya %10 oranında verilmesi gerekir. Ürünlerin satılması durumunda ise, ürünün satışından elde edilen para üzerinden zekât hesaplanır. Ancak ürünler elde kaldıysa ve nisaba ulaşmışsa, ürün üzerinden zekât verilmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekât emri açıkça belirtilmiştir:
"Mallarınızda, onda bir veya yirmide bir oranında zekât verin." (En'am, 6/141)
Hz. Peygamber (s.a.v) de tarım ürünlerinin zekâtı hakkında şöyle buyurmuştur:
"Sulama çeşidine göre ürünün onda biri veya yirmide biri zekât olarak verilir." (Buhari, Zekât, 30)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, tarım ürünlerinin zekâtı, ürünün miktarına ve sulama şekline göre değişir. Eğer ürünleriniz nisaba ulaşmışsa ve sulama için sadece yağmur veya nehir suyu kullanılıyorsa %10, kuyudan veya başka zahmetli yollardan sulanıyorsa %5 oranında zekât vermeniz gerekir. Ürünler satıldıktan sonra ise, elde edilen para üzerinden zekât hesaplanır. Yani ürünlerin satışı ile elde edilen gelir zekâtın temelidir.
Elde pek kâr kalmaması, zekât vermemekten ziyade ürünlerin verimliliği, pazar koşulları ve giderlerle ilgilidir. Ancak zekât, malın bereketini artıran bir ibadet olduğu için düzenli verilmesi tavsiye edilir. Zekât vermemek malda bereketin azalmasına sebep olabilir, fakat bu tek başına ürünlerin kâr etmemesinin sebebi değildir.
Ailenize durumu açmanız ve zekâtın önemini anlatmanız, hem dini bir sorumluluğun yerine getirilmesi hem de malın bereketi için faydalı olacaktır. Zekât, sadece yılda bir defa verilen genel zekât değildir; tarım ürünlerinin zekâtı da ayrı bir konudur ve ürünlerin durumuna göre hesaplanmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde ürünlerin nisaba ulaşması ve sulama şekline göre zekât verilmesi gerekir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de temel prensip aynıdır. Ancak bazı mezheplerde ürünlerin satılması durumunda paranın zekâtı esas alınır. Bu yüzden ürünlerin satışı sonrası elde edilen gelir üzerinden zekât vermek Hanefi mezhebinde de geçerlidir.
Sonuç
Özetle, tarım ürünlerinin zekâtı, ürünün miktarına ve sulama şekline göre hesaplanmalı, ürün satıldıktan sonra ise elde edilen gelir üzerinden zekât verilmelidir. Ailenize bu konuyu açmanız ve zekâtın düzenli verilmesini sağlamanız hem dini bir sorumluluk hem de malın bereketi için önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
