Tarım Ürünleri Zekatı Öşür Nasıl Verilmeli?
Sorunun Detayı
"Tarım ürünlerinden alınan zekatı yani öşürü devlet mi toplar biz kendimiz de verebilir miyiz?"
Açıklama
Tarım ürünlerinden alınan zekat, İslam'da "öşür" olarak adlandırılır ve belirli şartlarda farz olan bir ibadettir. Bu zekat, ürünün hasadından sonra belirli oranlarda alınır ve ihtiyaç sahiplerine verilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, tarım ürünlerinden elde edilen mahsulün zekatı (öşür) genellikle %10 veya %5 oranında alınır. Eğer ürün sulama için doğal yağmur suyu kullanılmışsa %10, yapay sulama (kanal, kuyudan) kullanılmışsa %5 oranındadır. Zekat, malikin kendisi tarafından ihtiyaç sahiplerine verilmesi esastır. Ancak devletin zekat toplama yetkisi ve uygulaması, İslam toplumlarında farklılık gösterebilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de öşürle ilgili ayetler bulunmaktadır:
"Ey iman edenler! Topladığınız ürünün öşürünü (ondan bir kısmını) alın ve Allah yolunda harcayın..." (En'am, 6:141)
"Toprağın ürününden öşür alın..." (Zümer, 39:10)
Hadislerde de zekatın farz olduğu ve mal sahibinin vermesi gerektiği belirtilmiştir.
Detaylı Açıklama
Günümüzde Türkiye'de zekat uygulaması genellikle bireylerin kendi sorumluluğundadır. Devlet, zekat toplama yetkisine sahip değildir; bu görev bireylerin ve hayır kurumlarının sorumluluğundadır. Tarım ürünlerinden zekat vermek isteyen kişi, mahsulün türüne ve sulama şekline göre %5 veya %10 oranında zekatını hesaplar ve bunu doğrudan ihtiyaç sahiplerine, vakıflara veya zekat toplayan güvenilir kurumlara verebilir.
Örneğin, doğal yağmurla sulanan buğday hasadında %10 oranında öşür zekatı verilmelidir. Eğer sulama kuyudan veya kanaldan yapılıyorsa bu oran %5'e düşer. Zekat verilmeden önce mahsulün nisap miktarına ulaşması gerekir. Nisap, yaklaşık 653 kg buğday veya eşdeğer ürün miktarıdır.
Devletin zekat toplaması konusunda İslam hukukunda farklı görüşler olmakla birlikte, Türkiye'de böyle bir uygulama yoktur. Bu nedenle bireylerin zekatlarını kendilerinin vermesi ve bu konuda duyarlı olmaları önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer oranlar kabul edilir ancak bazı farklılıklar olabilir. Örneğin, Şafii mezhebinde sulama şekline bakılmaksızın genellikle %10 oranı uygulanır. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de genel olarak %10 oranı geçerlidir.
Sonuç
Değerli Müslüman, tarım ürünlerinden zekatınızı (öşür) mahsulünüzün sulama şekline göre %5 veya %10 oranında hesaplayarak, nisap miktarına ulaştığında doğrudan ihtiyaç sahiplerine veya güvenilir zekat kurumlarına vermeniz gerekir. Devletin zekat toplama zorunluluğu Türkiye'de bulunmamaktadır.