Taksitle Alınan Arabaya Faiz Bulaşması
Sorunun Detayı
"S.a. sevgili hocam, vereceğiniz yanıt için şimdiden Allah sizden razı olsun. Hocam ben araba almak istiyorum ancak maddi durumum sadece taksitle almaya yetiyor, taksitle almak için de faizsiz almak mümkün değil. Çeşitli hocaların zaruriyet halinde faize vs. ye hoş bakmaları gibi duyumlardan rahatsızım ve kalbim mutmain oluncaya kadar da almayacağım gerekirse ya da dünyadan arabasız geçebilirim. Kafama takılan bir internet sitesinde dahası türkiyenin araç konusunda en büyüğü sayabileceğimiz bir şirketin bir sistemi var, faiz vs. lafı hiç geçmiyor, murabaha gibi mi ticaret gibi mi desem, benim anladığım demek istiyorki araba 10 lira vadeli alırsan ya da taksitle alırsan belli bir peşinattan sonra kalanı 10 taksitse şu fiyat, 20 ise şu fiyat 48 ay ise şu fiyat. Acaba oradan cebimdeki az bir peşinat ile kalanı vadeli yani 36 ayda ödenmek şartı ile 20 liralık arabayı 25 liraya alabilir miyim? Banka ya da hangi finans kurumuna gitsem işte biz % de bilmem kaç oranında hesaplayıp parayı vermeyip arabayı bile alıp sana satsalar o kadar % de fark alıyoruz diyorlar. Sonuçta bahsettiğim oto alan satan yerde 36 taksitse banka kadar takribi bir fark alıyor ama kendi kurdukları taksitlendirme sistemi ile taksit sayısı aylara göre bir rayiç belirleyip satıyorlar. Sizce oradan faiz oran konuşmadan araba almam ile herhangi bir banka ya da finans kuruluşundan almam arasında fark var mıdır yoksa o da peşin para ile vadeli arasında fark olduğu için faize girer mi? Bir çok arkadaşım da faiz meselesi yüzünden ev ya da araba sahibi olamıyorlar, bizi aydınlatır mısınız? Allah sizden razı olsun, cenab-ı hak yar ve yardımcımız olsun, Allah'ın selam ve selameti tüm müslümanların üzerine olsun. S.a."
Açıklama
Değerli Müslüman, taksitle araba almak ve bu alışverişte faiz (riba) meselesi İslam fıkhında önemli bir konudur. Faizsiz alışverişin nasıl olacağı ve murabaha gibi yöntemlerin hükmü üzerinde duracağız.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, peşin fiyat ile vadeli fiyat arasındaki fark, eğer malın satışı gerçek bir ticaret işlemi şeklinde ve mal el değiştirmesiyle gerçekleşiyorsa, murabaha usulüyle yapılmışsa faiz (riba) sayılmaz. Ancak, sadece para alıp verme işlemi gibi faizli kredi şeklinde ise bu haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık uyarılar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, (korkunç) bir azaba uğrayacaklardır." (Bakara, 2:275)
Bir başka ayette ise faizden uzak durulması emredilir:
"Faizi bırakıp Allah'a tevekkül ederseniz, bu sizin için hayırlıdır." (Bakara, 2:278)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili birçok hadiste kesin yasak koymuştur.
Detaylı Açıklama
Murabaha, İslam'da yaygın kullanılan bir ticaret yöntemidir. Satıcı, malı peşin alır ve üzerine belirli bir kâr koyarak vadeli satar. Bu işlemde önemli olan, malın gerçek olarak satılması ve el değiştirmesidir. Eğer bahsettiğiniz şirket, arabayı önce satın alıp sonra size vadeli ve belirli kârla satıyorsa, bu murabaha usulüne uygundur ve faiz sayılmaz.
Ancak bankaların veya finans kurumlarının verdiği kredilerde, para peşin verilir ve geri ödemelerde fazlalık alınırsa bu faizdir ve haramdır. Bu nedenle, faizsiz finansman arayanlar murabaha veya benzeri İslami finans yöntemlerini tercih etmelidir.
Günümüzde Türkiye'de İslami finans kurumları ve faizsiz kredi veren kuruluşlar artmaktadır. Bunlar genellikle murabaha, istisna veya diğer İslami sözleşmelerle çalışır. Siz de bu tür kurumları araştırabilirsiniz.
Arkadaşlarınızın faiz yüzünden ev veya araba sahibi olamaması, İslam'ın faiz yasağı nedeniyle ortaya çıkan zorluklardandır. Bu nedenle İslam alimleri, faizsiz finansman yollarını teşvik ederler.
Diğer Görüşler
Hanefi mezhebi murabaha usulünü kabul eder. Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler vardır ancak uygulama detaylarında farklılık olabilir. Bazı alimler, murabaha fiyat farkının makul ve piyasa koşullarına uygun olmasını şart koşar.
Sonuç
Özetle, peşin fiyat ile vadeli fiyat arasındaki fark, gerçek bir satış işlemiyle ve malın el değiştirmesiyle gerçekleşiyorsa faiz (riba) sayılmaz. Bu nedenle, murabaha usulüyle çalışan ve faizsiz finansman sunan kuruluşlardan araba almak caizdir. Ancak bankaların faizli kredi vermesi haramdır. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
