Suyuti Bile Olsa Bazı Hadisler Doğru Değil mi?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm Hocam. Ben 23 yaşında ailevi hayatıma, yaşantıma göre daha yeni yeni Kur'an’ı Kerimi okuyabilen ve daha yeni yeni İslam ile ilgili bilgileri öğrenmeye ve bu yolda ilerlemeye çalışan biriyim. Bugün duyduğum bir şey benim zihnimi çok kurcaladı. Bir üniversitenin Din Kültürü ve A. Bilgisi bölümünde okuyan bir arkadaşım bana kendi hocasının Peygamber Efendimizin sadece Kur'an'da geçen mucizelerini kabul ettiğini ve bu arkadaşımın o hocasının güvenilir olduğunu İslamı hayatında yaşayan biri olarak ona göre Peygamber Efendimiz'in (sallallahualeyhi vesellem) bir takım mucize diye adlandırılan olaylarının Kur'an'da geçmediği için kabul etmediğini söyledi. Yani siyerde anlatılan mucizelerin (doğumunda olan şeylergibi) "insanların onu yüce bir varlık gibi göstermeye çalıştığı için anlattıkları şeylerdir" demiş ve arkadaşım bana "aslında benim bilmediğim ya da bildiğimi sandığım şeylerin mantıksız olduğunu bu Hocamı dinleyince anladım" dedi. Suyuti bile olsa bazı hadislerin doğru olmadığını ve bunu mantıklı olarak açıkladığını belirtti. Başka bir mevzu ise af edersiniz hanımların hayızlı günlerinde Kur'an-ı eline alabileceklerini bundan Allah'ın insanı mahrum etmeyeceğini ve Kur'an da geçen Vakıa suresinin ayetinin tefsirinde de "O'na ancak temizlenenler dokunabilir" derken burada manevi bir pislikten bahsederken kafirlerden bahsettiğini, kafirlerin kafir olduğu için pis, Müslümanların zaten temiz olduğu ve Müslümanların Kur'an'a her zaman ihtiyacı olduğunu öğrenmiş. Bir de işin takva boyutu olduğunu söyledi. Kur'an'sız 10 gün geçiremeyen bir kızın ondan uzak kalınca maneviyatının farklılaştığını hissettiği için Kur'an-ı Kerim okuduğunu söylediler. Bunun gibi birçok şey; ancak beni tedirgin eden husussa acaba sorularının aklımda belirmesi oldu. İnanıp inanmamakta acaba dersem sanki iyi birşey yapmamış gibi hissedeceğim. Bazı şeyleri sorgulamaya almak olur mu? Akıl bir yere kadar idrak eder dedim arkadaşıma, o ise Kur'an'da Allah hep "Onlar hiç düşünmezler mi" diyerek bizim bir takım bir şeyleri sorgulayabileceğimize imkân verdiğini söyledi. Anlatmak istediğim o kadar mevzu var ki... Mesela kutuplarda namaz kılma namaz vakitleriyle ilgili içtihatları kabul etmediğini bunun mantıksızlığı olduğunu bu mantıksızlığı içtihatçıların kendilerinin bile kabul ettiğini söyledi. Araştırmak istesem neye yöneleceğimi bilmiyorum bana bu konuda kaynak kitapları yazar mısınız? Sizden rica ediyorum ve bu konudaki görüşlerinizi öğrenebilir miyim?"
Açıklama
Değerli Müslüman, İslam'da hadislerin doğruluğu ve Kur'an dışı mucizelerin kabulü, ilmî değerlendirme ve sağlam delillere dayanır. Akıl ve nakil (Kur'an ve sahih hadis) birlikte değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sahih hadisler Kur'an ile çelişmediği sürece kabul edilir. Peygamber Efendimizin mucizeleri sadece Kur'an'da değil, sahih hadislerde de yer alır ve bunlar iman için gereklidir. Ancak zayıf veya uydurma hadisler reddedilir. Kur'an'a dokunma konusunda ise hayızlı kadınların Kur'an'a el sürmesi Hanefi mezhebinde mekruh görülür, ancak Kur'an'ı okumaları caizdir.
Deliller
Kur'an'da Allah şöyle buyurur:
"Biz, sana ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik." (Enbiyâ, 21/107)
Bu ayet, Peygamberimizin mucizelerle desteklendiğini ve ümmete rehber olduğunu gösterir.
Hadis-i şerifte ise Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
"Benim sünnetimden yüz çeviren benden değildir." (Müslim, İman, 167)
Bu hadis, sahih sünnetin iman için zorunlu olduğunu ifade eder.
Kur'an'a dokunma ile ilgili olarak:
"Kur'an'a ancak temiz olanlar dokunur." (Vakıa, 56/79)
Bu ayetin tefsirinde "temiz olanlar" ifadesi, genellikle abdestli olanlar veya iman edenler şeklinde yorumlanır. Hanefi mezhebine göre hayızlı kadınların Kur'an'ı ellemeleri mekruh kabul edilir, ancak okumaları yasak değildir.
Detaylı Açıklama
Hadislerin doğruluğu ilmî metodlarla tespit edilir. İslam alimleri, hadisleri isnad zinciri ve metin açısından değerlendirerek sahih, hasen, zayıf gibi sınıflandırırlar. İmam Suyuti gibi büyük alimler de bu konuda titiz davranmış, zayıf hadisleri ayırt etmiştir. Bu, hadislerin tamamen reddi anlamına gelmez, aksine doğru olanların seçilmesini sağlar.
Peygamberimizin mucizeleri sadece Kur'an'da değil, sahih hadislerde de yer alır ve iman için delildir. Siyer kitaplarında anlatılan bazı olaylar ise tarihî ve ilmî değerlendirmeye tabidir. Akıl ve nakil birlikte kullanılmalıdır; Kur'an aklı kullanmayı emreder:
"Onlar hiç düşünmezler mi?" (Âl-i İmrân, 3/191)
Bu, sorgulamanın ve araştırmanın İslam'da yeri olduğunu gösterir. Ancak sorgulama, iman esaslarına zarar vermemeli, saygı ve tevazu içinde olmalıdır.
Namaz vakitleri ve kutuplarda namaz konusu ise içtihadi meselelerdendir. Hanefi mezhebi, güneşin doğuşu, batışı ve diğer astronomik işaretlere göre vakitleri belirler. Kutuplarda bu işaretlerin olmayışı durumunda alimler farklı içtihatlar yapmıştır. Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın güncel fetvaları takip edilmelidir.
Kur'an'ı öğrenme ve hayatına uygulama yolunda sabırlı olunmalı, güvenilir kaynaklardan ilmî olarak faydalanılmalıdır. Tavsiye edilen kitaplar arasında "Riyazü's-Salihin" (İmam Nevevi), "Hadis Usulü" (İmam Buhârî), "Fıkıh Usulü" ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları yer alır.
Diğer Görüşler
Şafii, Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de hadislerin doğruluğu konusunda benzer kriterler vardır. Bazı mezhepler hayızlı kadınların Kur'an'a dokunmasını tamamen haram görürken, Hanefi mezhebi mekruh olarak değerlendirir. Kutuplarda namaz vakitleri konusunda farklı içtihatlar mevcuttur ve bu konuda ihtilaf vardır.
Sonuç
Değerli Müslüman, akıl ve nakil birlikte değerlendirilmeli, sahih hadisler iman için kabul edilmelidir. Kur'an'ı öğrenmeye ve yaşamaya devam edin, güvenilir alimlerin eserlerinden faydalanın. Sorgulamak İslam'da teşvik edilir ancak iman esaslarına zarar vermemelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
