Süresi dolmamış malın zekâtı verilebilir mi?
Sorunun Detayı
"15 Eylül’de bir miktar malım oldu. Ramazan’da zekat vermek istiyorum fakat üzerinden bir yıl geçmemiş oluyor. Ne yapmalıyım?"
Açıklama
Zekât, İslam'da malın üzerinden bir yıl (nisap ve hâl şartları sağlandıktan sonra) geçtikten sonra verilmesi gereken farz bir ibadettir. Bu süreye 'hilâl' denir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekâtın farz olması için malın üzerinden tam bir yıl geçmesi gerekir. Eğer malınız 15 Eylül'de olmuşsa ve Ramazan ayı henüz bir yıl dolmadan gelmişse, zekât vermeniz gerekmez. Ancak yıl dolduğunda zekâtınızı vermelisiniz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşuyla ilgili açık süre belirtilmemekle birlikte, Peygamber Efendimiz'in hadislerinde malın üzerinden bir yıl geçmesi şartı vurgulanmıştır.
“Mallarınızda bir yıl tamam oluncaya kadar zekât vermeyiniz.” (İbn Mâce, Zekât, 12)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, malınızın üzerinden bir yıl geçmeden zekât vermeniz, Hanefi fıkhına göre uygun değildir. Bu süre, malın size ait olduğu andan itibaren başlar ve tam bir hicri yıl (hilâl) olarak hesaplanır. Örneğin, 15 Eylül 2023'te malınız olduysa, 15 Eylül 2024'te zekâtınız farz olur. Ramazan ayı bu tarihten önce ise, o Ramazan'da zekât vermeniz gerekmez. Ancak yıl dolduğunda, o malın nisap miktarına ulaşıp ulaşmadığını kontrol edip zekâtınızı vermelisiniz.
Bu konuda acele etmeyiniz ve malınızın üzerinden tam bir yıl geçmesini bekleyiniz. Eğer malınızın değeri yıl içinde değişirse, yıl sonunda mevcut değere göre zekât hesaplanır. Ayrıca, malınızın türü ve nisap miktarı da zekâtın farz olması için önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak malın üzerinden bir yıl geçmesi şartı kabul edilir. Ancak bazı durumlarda, ticaret mallarında farklı uygulamalar olabilir. Hanefi mezhebi ticaret mallarında da aynı şekilde bir yıl şartını arar.
Sonuç
Malınızın üzerinden bir yıl dolmadan zekât vermeyiniz. Yıl dolduğunda nisap şartı varsa zekâtınızı vermeniz gerekir. Bu şekilde hem dini hükme uygun hareket etmiş olursunuz hem de ibadetinizi tam yerine getirmiş olursunuz.
