Sorgulanmadan yapılan hasta kayıtları için ne yapabilirim?
Sorunun Detayı
"Hocam ben hastanede ebelik yapan hanım bir kardeşinizim. Biz bu mesleği yaparken aynı zamanda bilgisayardan hastayla ilgili kayıtları da girmek zorundayız. Bu kayıtları girerken de hastalara, zaman yetmeyeceği için tek tek sorma gibi bir durum olmuyor. Var olan bu mevcut durumdan dolayı bilgisayar sisteminde biz saati gelmeden ağrı veya onlarla iletişime geçmesek bile bakımına ilişkin hususları giriyoruz. Bu artık serileşen bir sistem işi haline gelmiş durumda. Benim bu durumdan dolayı yüreğim hiç rahat değil ama rutine bindiği için ve koca bir servise tek başıma yetişemediğimden dolayı ne yapacağımı bilmiyorum. Bu yüzden kendimi çok kötü hissediyorum. Ne yapmam, nasıl bir yol izlemem gerekir?"
Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, hastanede ebelik yaparken hastaların bakımına ilişkin bilgileri bilgisayar sistemine kaydetmek zorunda kalmanız, modern sağlık hizmetlerinin bir gereği olarak ortaya çıkmıştır. Ancak bu kayıtların sorgulanmadan ve hastaya danışılmadan yapılması, vicdani açıdan sizi rahatsız etmektedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir iş yapılırken hastanın rızasının alınması ve bilgilendirilmesi esastır. Ancak sağlık hizmetlerinde zaman ve koşulların kısıtlı olduğu durumlarda, hastanın hayati menfaati gözetilerek hareket etmek caizdir. Bu durumda, hastanın bakımına ilişkin kayıtların, hastanın zarar görmemesi ve hizmetin aksatmaması için yapılması meşrudur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah şöyle buyurur:
“Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez.” (Bakara, 2/185)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Buhari, Müslim)
Bu hadisler, dinimizde zorluklar karşısında kolaylık gösterilmesini ve insanların durumuna göre hüküm verilmesini emretmektedir.
Detaylı Açıklama
Modern sağlık sistemlerinde, özellikle yoğun ve kalabalık servislerde, hastalarla tek tek detaylı görüşme yapmak her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının hastaların bakımına ilişkin bilgileri sistematik olarak kaydetmesi zorunlu hale gelmiştir. Siz de bu sürecin bir parçası olarak, hastaların zarar görmemesi ve hizmetin aksamaması için kayıtları yapıyorsunuz. Ancak bu durum sizi rahatsız ediyorsa, mümkün olan en kısa sürede hastalara genel bilgilendirme yapabilir, onların onayını alabilirsiniz. Ayrıca, çalışma koşullarınızı yöneticilerinizle paylaşarak, hasta haklarına uygun ve vicdanınızı rahatlatacak düzenlemeler talep edebilirsiniz. Unutmayınız ki, İslam dini insan sağlığını korumayı ve kolaylık sağlamayı öncelikli kılar. Siz de elinizden gelenin en iyisini yapıyorsunuz ve bu konuda Allah katında sorumluluğunuz, samimiyetinizle ölçülür.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, hastanın rızası ve menfaati gözetildiği sürece, zorunlu durumlarda kayıtların yapılmasını caiz görürler. Ancak her mezhep, mümkünse hastanın bilgilendirilmesini ve onayının alınmasını tavsiye eder.
Sonuç
Sonuç olarak, hastaların bakımına ilişkin kayıtları, zorunlu ve hayati ihtiyaçlar doğrultusunda yapmanız İslam açısından uygundur. Ancak mümkün olduğunca hastaları bilgilendirmek ve onaylarını almak için çaba göstermelisiniz. Çalışma koşullarınızı iyileştirmek için yöneticilerinizle iletişim kurmanız da önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
