Şirk Dışında Her Şeyde Anne Babaya İtaat mi Gerekli?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Eşimle kafamızı çok karıştıran bir mesele üzerine soru sormak istiyorum, sizin "Zahmetsiz Cihat" sohbetinizi dinledik. Orda anne baba ne derse yapmamız gerektiğini söylüyorsunuz şirk dışında. Haram bir şey istediklerinde yapmamalıyız diye biliyoruz. Sadece şirk konusunda mı itaat edilmez yoksa Allah’ın haramları söz konusu olunca da aynı şey geçerli midir? Mesela kredi çekmemizi istediler, haram olduğu için bu isteklerini geri çevirmemiz gibi."
Açıklama
Anne ve babaya itaat, İslam'da önemli bir ibadet ve ahlaki görevdir. Ancak bu itaatin sınırları vardır; özellikle şirk ve haram emirler söz konusu olduğunda itaatten kaçınmak gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre anne babaya itaat, Allah'a ve Peygamber'e itaat sınırları içinde farzdır. Şirk ve haram emirlerde itaat edilmez. Yani anne babanın haram bir şeyi emretmesi halinde o emre uymamak gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah şöyle buyurur:
"Rabbin yalnızca kendisine ibadet etmenizi ve anne babaya iyi davranmanızı emretti." (Lokman, 31:14)
Ancak şirk ve haram emirlerde itaatten kaçınmak gerektiği Peygamber Efendimizin şu hadisiyle sabittir:
"Allah'tan başka kimseye itaat etmeyin. Eğer bir kimse sizden Allah'a isyanı emrederse, ona itaat etmeyin." (Nesai)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, anne babaya itaat etmek Kur'an ve sünnetle emredilmiştir ancak bu itaat, Allah'ın emir ve yasaklarına aykırı olmamalıdır. Şirk, yani Allah'a ortak koşmak kesinlikle reddedilen bir durumdur ve bu konuda itaat söz konusu değildir. Aynı şekilde haram olan şeylerde de itaat edilmez. Örneğin, anne babanız sizden faizli kredi çekmenizi isterse, bu haram olduğu için itaat etmemeniz gerekir. Çünkü faiz, Kur'an'da açıkça haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2:275)
Bu durumda anne babaya saygı ve güzel muamele devam eder, ancak haram olan emirler yerine getirilmez. Anne babaya karşı nazik ve anlayışlı olmak, onları ikna etmeye çalışmak önemlidir. Zorlayıcı ve kırıcı davranışlardan kaçınılmalıdır. İtaat, Allah'ın sınırları içinde olmalıdır; aksi halde itaatten çıkılır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde anne babaya itaatin Allah'ın emirlerine aykırı olmadığı sürece geçerli olduğunu belirtir. Şafii ve Hanbeli mezhepleri de haramda itaatin caiz olmadığını vurgular. Maliki mezhebinde de bu konuda aynı görüş hakimdir.
Sonuç
Anne babaya itaat, Allah'ın emir ve yasakları çerçevesinde farzdır. Haram ve şirk içeren emirlerde itaat edilmez. Bu tür durumlarda saygılı ve anlayışlı bir şekilde durumu izah etmek en doğru yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
