Gıybet ve dedikodudan uzak kalmak için akraba ziyaretinden uzak durulmalı mı?
Sorunun Detayı
"Dinimizin akraba ziyaretlerine çok önem verdiğini, sılaı rahimi kesmemek gerektiğini biliyorum. Ancak şu zamanlarda çok yaygın olan bir manevi hastalığın içine düşmüş durumda toplumumuz: gıybet. Bu çok normalmiş gibi geliyor. İşte şu zamanda yapılan akraba ziyaretlerinde çoğunlukla “bu böyle yaptı, bu böyle dedi” diye gıybet yapılıyor. Her ortamda ses de çıkaramıyorsun yapmayın diye. Bu durumda insan daha çok günahkâr oluyor. Çünkü 'gıybeti dinleyen de günahına ortaktır.' Bu durumda ne yapmamız gerekiyor?"
Açıklama
Gıybet, bir kişinin arkasından onun hoşlanmayacağı şeyleri söylemek demektir ve İslam'da kesinlikle yasaklanmıştır. Akraba ziyaretleri ise dinimizde çok önemli ve sevap kazandıran bir ibadettir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, akraba ziyaretleri (sıla-i rahim) farz veya vacip olmamakla birlikte, sünnet ve çok sevaplı bir davranıştır. Ancak gıybet ortamına düşmemek için tedbir almak gerekir. Gıybetten uzak kalmak için akraba ziyaretlerinden tamamen kaçınmak gerekmez, fakat bu ziyaretlerde gıybet yapılmasına engel olmak veya ortamdan ayrılmak daha uygundur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de gıybet kesinlikle yasaklanmıştır:
"Ey iman edenler! Bir topluluğun arkasından gıybet etmeyin. Gıybet, sizin sevmediğiniz bir kimsenin etini yemektir." (Hucurat, 49/12)
Hz. Peygamber (s.a.v) de gıybetin ne kadar büyük bir günah olduğunu şöyle bildirmiştir:
"Gıybet nedir, bilir misiniz?" Ashab: "Allah ve Resulü daha iyi bilir." dediler. Peygamber (s.a.v): "Bir kimsenin arkasından, onun hoşlanmayacağı şeyleri söylemendir." (Müslim)
Sıla-i rahim ile ilgili olarak da Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
"Sıla-i rahim yapan kimseye Allah rahmet eder, kesen kimseye de Allah azap eder." (Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, akraba ziyaretleri Allah katında çok kıymetlidir ve bu bağların korunması hem ahlak hem de ibadet açısından önemlidir. Ancak günümüzde maalesef bazı ziyaret ortamlarında gıybet ve dedikodu yaygınlaşmıştır. Bu durumda yapılması gerekenler şunlardır:
- Gıybet yapılan ortamlardan mümkün olduğunca uzak durmak veya ortamı terk etmek.
- Gıybeti engellemek için nazikçe uyarıda bulunmak, ancak bu mümkün değilse sessiz kalıp ortamdan ayrılmak.
- Akraba ziyaretlerini tamamen terk etmek yerine, daha dikkatli ve bilinçli ziyaretler yapmak.
- Gıybetin günah olduğunu ve dinleyenin de günahına ortak olduğunu bilerek, bu tür sohbetlere katılmamak.
- Gıybet yerine güzel sözler söyleyerek, ortamı olumlu hale getirmeye çalışmak.
Unutulmamalıdır ki, akraba bağlarını koparmak da büyük bir günahtır. Bu nedenle, gıybet ortamlarından kaçınırken, akraba ziyaretlerini tamamen terk etmekten kaçınmak gerekir. İslam, kolaylaştırmayı emreder, zorlaştırmayı değil.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de gıybetin haram olduğunda ittifak etmişlerdir. Bazı alimler, gıybet ortamından uzak durmanın vacip olduğunu belirtirken, bazıları ise bu konuda daha esnek davranılabileceğini söyler. Ancak tüm mezhepler sıla-i rahmin önemini vurgular ve koparılmaması gerektiğini belirtir.
Sonuç
Sonuç olarak, gıybet ve dedikodudan uzak kalmak için akraba ziyaretlerinden tamamen kaçınmak gerekmez. Bunun yerine, gıybet yapılan ortamları terk etmek, uyarıda bulunmak ve güzel sözlerle ortamı iyileştirmeye çalışmak en doğru yaklaşımdır. Sıla-i rahmi koruyunuz, gıybetten sakınınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
