Sıkıntıda olan bir şirkete zekât verilir mi?
Sorunun Detayı
"Hocam, zekât borçluya veriliyor. Borcundan dolayı sıkıntıya giren şirkete (tüzel kişilik) zekât verilebilir mi?"
Açıklama
Zekât, İslam'da belirli şartları taşıyan Müslümanların malından verilen ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılan bir ibadettir. Soru, borçlu durumda olan bir şirkete zekât verilip verilemeyeceği üzerinedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât sadece gerçek kişi olan ve İslam şeriatında belirtilen zekât alacaklı kategorilerine giren kimselere verilir. Şirketler ise tüzel kişilik olarak kabul edilir ve doğrudan zekât alıcıları arasında yer almazlar. Dolayısıyla, borçlu durumda olan bir şirkete doğrudan zekât verilmesi uygun değildir.
Deliller
Zekâtın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Zekât, yalnızca fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam'a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara aittir." (Tevbe, 9/60)
Burada "borçlular" ifadesi, borcunu ödemekte zorlanan gerçek kişilere işaret eder. Tüzel kişilikler bu kapsamda değerlendirilmez.
Detaylı Açıklama
Bir şirketin tüzel kişilik olması, onun gerçek bir insan gibi hak ve yükümlülüklere sahip olduğu anlamına gelir ancak İslam hukuku açısından zekât alacaklısı olarak kabul edilmez. Borçlu olan gerçek kişiler, yani şahıslar, zekât alabilirler. Eğer şirketin sahibi veya ortakları borçlu ise, onlara zekât verilebilir. Şirketin kendisine değil.
Günümüzde birçok şirket borçlu olabilir ve ekonomik sıkıntı yaşayabilir. Bu durumda, şirket çalışanlarının veya sahiplerinin gerçek kişiler olarak ihtiyaçları varsa, zekât onlara yönlendirilmelidir. Ayrıca, zekât vermek isteyen kişi, zekâtını doğrudan ihtiyaç sahibi gerçek kişilere vermelidir. Zekâtın amacı, malın temizlenmesi ve toplumda sosyal adaletin sağlanmasıdır. Bu nedenle, zekâtın gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşması önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak zekâtın gerçek kişilere verilmesi gerektiği görüşündedir. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, zekâtın sosyal dayanışma amacıyla şirketler aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılabileceğini belirtmişlerdir. Bu durumda bile zekât, şirketin kendisine değil, şirket aracılığıyla gerçek ihtiyaç sahiplerine verilmelidir.
Sonuç
Değerli Müslüman, borçlu durumda olan bir şirkete doğrudan zekât vermek uygun değildir. Zekât, gerçek kişi borçlulara veya diğer ihtiyaç sahiplerine verilmelidir. Şirketin sahipleri veya ortakları borçlu ise, onlara zekât verilebilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.