Sene Dolduktan Bir Gün Sonra Alınan Malın Zekâtı

Açıklama

Zekât, malın üzerinden bir tam yıl (nisap şartını taşıdığı sürede) geçtikten sonra verilmesi gereken bir ibadettir. Sene dolduktan sonra malın durumu zekâtın hükmünü etkiler.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekât, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra o malın sahibi tarafından verilmelidir. Eğer sene dolduktan sonra mal satılmış veya başka bir mala çevrilmişse, zekâtın hükmü malın durumuna göre değişir. Kardeşinizin senesi dolan parası, senesi dolduktan bir gün sonra araba alındığı için, o paranın zekâtı verilmez. Ancak alınan arabanın zekâtı, arabanın zekât verme şartlarını taşıyıp taşımamasına göre değerlendirilir.

Deliller

“Ey iman edenler! Mallarınızın içinden belirli bir miktarı, karşılığını bilmediğiniz şeylerden fakirlere verin.” (Kur'an, Tevbe Suresi, 9:60)

Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “Her yıl Ramazan’ın son gecesi, mallarınızın zekâtını verin.” (İbn Mace)

Detaylı Açıklama

Zekât, malın üzerinden bir hicri yıl geçtikten sonra nisap miktarına ulaşan maldan verilir. Burada önemli olan, zekâtın hesaplandığı malın senesinin dolmasıdır. Kardeşinizin parası senesi dolduğunda henüz araba alınmamıştı. Dolayısıyla o paranın zekâtı verilmelidir. Ancak senesi dolduktan sonra o para araba alımında kullanılmışsa, Hanefi mezhebine göre, senesi dolan para üzerinden zekât verilmez. Çünkü artık o para yoktur ve yerine geçen araba farklı bir maldır.

Araba ise ticari bir mal değilse, yani satmak veya kiraya vermek amacıyla değil, binek veya ihtiyaç için kullanılıyorsa, zekât verilmez. Ancak araba ticari amaçla kullanılıyorsa (örneğin taksi, nakliye aracı gibi), o zaman arabanın değeri üzerinden zekât hesaplanabilir.

Bu durumda kardeşinizin senesi dolan paranın zekâtı verilmelidir. Araba satın alındıktan sonra ise, arabanın zekâtı verilmez, çünkü binek maldır. Eğer araba ticari amaçlı ise, onun üzerinden ayrı bir zekât hesaplanabilir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra zekât verilmesi esastır. Ancak bazı görüşlerde, malın satılması veya başka bir mala çevrilmesi durumunda, yeni malın da zekât verme şartlarını taşıyorsa zekâtın ona göre verilmesi gerektiği belirtilir. Hanefi mezhebi, malın türüne göre zekâtın hükmünü netleştirir.

Sonuç

Kardeşinizin senesi dolan paranın zekâtı verilmelidir. Senesi dolduktan sonra alınan araba binek amaçlı ise zekât gerekmez. Ticari amaçlı ise ayrı değerlendirilir. Zekât hesaplamasında malın türü ve kullanım amacı önemlidir.