Seferilik
Sorunun Detayı
"Ben Düzce’de öğretmenlik yapıyorum. Evliyim. Orada ailemle birlikte ikamet ettiğim evde yaşıyorum(kirada). Doğum yerim Ardahan ama babamlar Bursa’da yaşıyor 25 senedir. Benimde Bursa’da kendime ait evim var. Yazları ve ara tatilde bazen de bayram tatillerinde Bursa’ya geliyorum. Seferi sayılır mıyım? Asıl vatanım neresi oluyor?"
Açıklama
Seferilik, İslam fıkhında yolculuk yapan kişinin bazı ibadetlerde kolaylık ve muafiyetlerden yararlanması durumudur. Seferilik hükmü, kişinin bulunduğu yerin asıl ikametgahı ve yolculuk mesafesine göre belirlenir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre seferilik, kişinin asıl ikametgahından 88 km (yaklaşık 48 mil) veya daha uzak bir yere gitmesiyle başlar. Eğer Düzce'deki eviniz asıl ikametgahınız ise ve orada sürekli yaşıyorsanız, orası sizin mukim (yerleşik) yerinizdir. Bursa'daki eviniz ise ikinci bir ikametgah olarak kabul edilir. Yaz tatillerinde veya bayramlarda Bursa'ya gitmeniz, orayı seferilik için esas alınan yer yapmaz. Dolayısıyla Düzce'den Bursa'ya gittiğinizde seferilik hükmü oluşmaz, ancak Düzce'den başka bir yere 88 km ve üzeri yolculuk yaparsanız seferi sayılırsınız.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de seferilikle ilgili kolaylıklar şöyle belirtilmiştir:
"Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez." (Bakara, 2/185)
Hz. Peygamber (sav) de seferilikte namaz kısaltma ve oruç tutmama gibi kolaylıklar vermiştir:
"Seferde olan kimse, namazını kısaltır." (Buhari, Salat, 173)
Detaylı Açıklama
Düzce'deki evinizde sürekli ikamet ettiğiniz ve orada hayatınızı sürdürdüğünüz için burası sizin mukim yerinizdir. Bursa'daki eviniz ise ikinci bir ikametgah olarak değerlendirilir. Seferilik hükmü, mukim yerinizden 88 km veya daha fazla uzaklıktaki yere yapılan yolculuklarda geçerlidir. Yaz tatillerinde veya bayramlarda Bursa'ya gitmeniz, seferilik hükmünü doğurmaz çünkü orası sizin asıl yerleşim yeriniz değildir. Seferilik, yolculuk süresi ve mesafesine bağlıdır; kısa süreli ziyaretler veya ikinci ev ziyareti seferilik sayılmaz.
Bu durumda, Düzce'den başka bir şehre 88 km ve üzeri yolculuk yaptığınızda seferi sayılırsınız. Bursa'ya ise seferilik hükmü uygulanmaz. Bu nedenle namazlarınızı kısaltma veya orucunuzu erteleme gibi kolaylıklardan sadece seferi olduğunuzda yararlanabilirsiniz.
Diğer Görüşler
Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de seferilik mesafesi yaklaşık 80-90 km civarındadır. Ancak bazı alimler seferilik mesafesini 77 km olarak da belirtmiştir. İkametgahın belirlenmesi konusunda ise genel olarak sürekli yaşanılan yer esas alınır. Dolayısıyla mezhepler arasında temel prensipte bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Değerli Müslüman, Düzce'deki eviniz asıl ikametgahınızdır ve oradan 88 km veya daha fazla yolculuk yaptığınızda seferi sayılırsınız. Bursa'daki eviniz ikinci bir ikametgah olup, oraya yaptığınız ziyaretlerde seferilik hükmü uygulanmaz. Bu bilgiye göre ibadetlerinizi kolaylaştırabilirsiniz.
