Seferilik
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam 90 km den fazla uzaklıkta bir yere, bu ayın 21 inde gidip 5 Şubatta dönecek olan biri, gideceği yerde seferi mi mukim mi sayılır? (tam 15 gün yapıyor)."
Açıklama
Seferilik, bir Müslümanın belirli bir mesafeden fazla uzaklaşması halinde namaz ve oruç gibi ibadetlerde kolaylıklar sağlamasıdır. Bu kolaylıkların uygulanabilmesi için kişinin seferi mi yoksa mukim mi olduğunun doğru tespiti gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kişi 90 km'den fazla uzaklıktaki bir yere gidip 15 gün kalıyorsa, 15 günün tamamı mukim (yerleşik) sayılır. Çünkü seferilik süresi 15 günü aşamaz. 15 gün ve daha fazla kalınan yerde kişi mukim olur ve mukim hükmü geçerlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de seferilikle ilgili kolaylıklar belirtilmiştir:
“Kim hasta veya yolculukta olursa, oruç tutmadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar.” (Bakara, 2/185)
Hadislerde de seferilik süresi 15 gün olarak belirtilmiştir:
“Seferlik süresi 15 gündür.” (İbn Mace, Sıyâm, 40)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Hanefi mezhebine göre seferilik süresi 15 gündür. Bu süre, yola çıkılan günden itibaren başlar ve 15. günün sonunda sona erer. Eğer bir kişi 15 gün veya daha uzun süre bir yerde kalırsa, artık mukim sayılır ve seferilik kolaylıklarından faydalanamaz. Sizin örneğinizde, 21 Ocak'tan 5 Şubat'a kadar olan süre tam 15 gündür. Bu durumda 15 günün tamamı mukim sayılır. Yani, 15. gün ve sonrası mukim hükmündedir. Bu nedenle oruç ve namaz gibi ibadetlerde seferilik kolaylıkları uygulanmaz.
Günümüzde bu hüküm, özellikle iş veya seyahat amaçlı uzun kalışlarda önemlidir. Seyahat eden kişi, 15 günü aşan kalışlarda mukim gibi davranmalı, ibadetlerini buna göre düzenlemelidir. Yolculuk mesafesi 90 km'den fazla olmalıdır ki seferilik hükmü doğsun. Siz 90 km’den fazla bir yere gidiyorsunuz, bu şart sağlanmıştır.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de seferilik süresi 15 gündür ve 15 günün sonunda kişi mukim olur. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer görüşler hakimdir. Ancak bazı çağdaş alimler, seferilik süresinin 4 gün veya 10 gün olarak da değerlendirilmesini önermişlerdir. Fakat Hanefi mezhebine göre 15 gün kesin süredir.
Sonuç
Özetle, 15 gün veya daha uzun süre kalınan yerde kişi mukim sayılır. Siz 15 gün kalacağınız için gittiğiniz yerde mukim hükmündesiniz. İbadetlerinizi buna göre yapmanız gerekir.
