Seferi Olma Durumu
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm ben Karabük doğumluyum aslen de Bartınlıyım. 3 yaşından sonra İstanbul’da büyüdüm. Ailem İstanbul’da ikamet ediyor. Mesleğim öğretmenlik. Mesleğim dolaysıyla 5yıl Kayseri’de çalıştım. Son iki yıldır da Aksaray’da ikamet ediyorum. Bayramlarda ve tatillerde Bartın’a ya da İstanbul’a gidiyorum. Bu duruma göre ben nerede seferi olurum? Eşimde Sinoplu ve Sinop doğumludur. Onunda ailesi İstanbul’dadır. Aynı sorular onun içinde geçerli. Son olarak biz birbirimizin memleketlerinde seferi olur muyuz?"
Açıklama
Seferilik, İslam fıkhında yolculuk yapan kişinin namaz, oruç gibi ibadetlerde bazı kolaylıklardan faydalanması durumudur. Seferi olma durumu, kişinin bulunduğu yerin ikametgahı veya memleketi ile ilişkilidir ve bu konuda farklı ölçütler vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre seferilik, kişinin bulunduğu yerin ikametgahından farklı bir yerde en az 88 km (yaklaşık 48 mil) uzaklıkta olmasıyla başlar. İkametgah, kişinin sürekli yaşadığı ve hayatını sürdürdüğü yerdir. Dolayısıyla, siz Aksaray’da ikamet ettiğiniz için orası sizin ikametgahınızdır ve buradan başka bir yere gittiğinizde seferi sayılırsınız. Bayram ve tatillerde Bartın veya İstanbul’a gittiğinizde seferi olursunuz. Eşinizin durumu da aynıdır; Sinop doğumlu olsa da ikametgahı İstanbul ise İstanbul’dan başka bir yere gittiğinde seferi olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de seferilikle ilgili doğrudan bir ayet olmamakla birlikte, kolaylık ve zorlukların kaldırılması prensibi vardır:
“Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez.” (Bakara, 2/185)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) seferde olanlara namazda kısaltma ve oruçta tutmama kolaylığı sağlamıştır:
“Seferde olan kimse, namazını kısaltır.” (Buhari, Salat, 96)
Detaylı Açıklama
İkametgah, kişinin sürekli yaşadığı ve hayatını idame ettirdiği yerdir. Siz uzun süredir Aksaray’da ikamet etmektesiniz, bu nedenle Aksaray sizin ikametgahınızdır. Kayseri’de çalıştığınız süre boyunca orası da ikametgahınız sayılırdı. Bartın ve İstanbul ise memleketiniz ve ailenizin bulunduğu yerlerdir ancak ikametgahınız değildir. Bu nedenle, Aksaray’dan Bartın veya İstanbul’a gittiğinizde seferi olursunuz. Aynı şekilde eşiniz de İstanbul’da ikamet ettiği için İstanbul dışına çıktığında seferi olur.
Birbirinizin memleketlerinde seferi olma durumunuz ise, bulunduğunuz yerin ikametgahınız olmaması durumunda geçerlidir. Örneğin, siz Bartın’a gittiğinizde seferi sayılırsınız; eşiniz de Bartın’da sizinle birlikteyse o da seferi olur. Ancak İstanbul’da ikamet eden biri için İstanbul seferi sayılmaz. Bu durumda seferilik, kişinin ikametgahından farklı yerde bulunmasıyla ilgilidir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebinde seferilik mesafesi yaklaşık 77 km olarak kabul edilir, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde ise mesafe ve ikametgah tanımları biraz farklılık gösterebilir. Ancak genel olarak ikametgah esas alınır ve uzun süreli kalınan yer ikametgah sayılır.
Sonuç
Değerli Müslüman, sizin ve eşinizin ikametgahları bulunduğunuz şehirlerdir. Bu şehirlerden başka bir yere gittiğinizde seferi olursunuz. Birbirinizin memleketlerinde seferi olmanız ise orada ikamet etmiyor olmanıza bağlıdır. İkametgahınız dışındaki yerlerde seferilik hükümleri uygulanır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
