Sayısını bilmediğim kaza oruçlarım için ne yapmalıyım?
Sorunun Detayı
"Hocam eskiye ait namaz ve oruç borçlarım var. Namazları hesaplayıp yavaş yavaş kaza ediyorum. Ama oruçlar noktasında net bir şey seçemedim. Mükellefiyetimin ilk yıllarında (14-15-16 yaşları) az çok bir şeyler bilmekle beraber tam olarak bugünkü gibi ibadetlerin ciddiyetine ve ilmi dayanaklarına vakıf değildim. Söz konusu yıllarda farklı sayılarda orucu bilerek bozduğumu hatırlıyorum. Farklı yıllara ait olmakla birlikte toplamda 20'ye yakın diye hatırlıyorum. Bedenim ve bünyem gerçekten zayıf, dolayısıyla tüm bunlara 61'er gün tutacak gücüm yok. Yine de gereken neyse öğrenmek ve bu borçları ödemek istiyorum. Hem eski yıllara ait hem de tam sayılarını bilmiyorum. Şimdi tam olarak ne yapmalıyım?"
Açıklama
Oruç borcu, Ramazan ayında tutulan oruçların kaza edilmemesi durumunda oluşan dini bir sorumluluktur. Sayısını tam olarak bilmediğiniz kaza oruçlarınız için nasıl hareket edeceğinizi açıklayacağız.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruç borcunu bilmek mümkün değilse, makul bir sayı üzerinden kaza orucu tutmak gerekir. Bu, borcunuzu ödemek için yeterli bir çabadır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruçla ilgili hüküm şöyledir:
"Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı. Umulur ki korunursunuz." (Bakara, 2/183)
Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kim Ramazan orucunu tutarsa, geçmiş günahları affedilir." (Buhari, Savm 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, oruç borcunuzun tam sayısını bilmemek, sorumluluğunuzdan kurtulmanıza sebep olmaz. Hanefi fıkhına göre, bilmediğiniz oruç borcunuz için makul bir sayı belirleyip o kadar gün oruç tutmanız gerekir. Bu sayı genellikle 30 veya 60 gün olarak tavsiye edilir. Siz 20 civarında olduğunu tahmin ettiğiniz için, 30 gün oruç tutmanız borcunuzu karşılamaya yeterli olabilir.
Bedeninizin zayıf olduğunu belirttiğiniz için, oruçları aralıklı ve sağlığınızı gözeterek tutmanız önemlidir. Günlük oruç tutmak zor gelirse, haftada birkaç gün şeklinde veya doktorunuza danışarak uygun şekilde kaza orucunu tamamlayabilirsiniz. İslam dini kolaylık ve rahmet dinidir; zorlanmamak esastır.
Ayrıca, oruç borcunuzun tam sayısını hatırlamak mümkün değilse, samimi niyetle belirlediğiniz sayıda oruç tutmak ve Allah'tan affını dilemek en doğru yoldur. Bu, borcunuzu ödemek için yeterlidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, bilinmeyen oruç borcu için makul bir sayı belirleyip kaza edilmesi tavsiye edilir. Maliki mezhebinde ise, mümkünse borcun tam olarak hesaplanması istenir ancak güçlük varsa makul sayı yeterlidir.
Sonuç
Özetle, sayısını tam bilmediğiniz kaza oruçlarınız için makul bir sayı (örneğin 30 gün) belirleyip, sağlığınızı gözeterek kaza orucunu tutmanız gerekmektedir. Bu şekilde borcunuzu ödemiş olursunuz ve ibadetinizi tamamlamış olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
