Satmam için emanet edilen maldan kâr elde etmem caiz midir?

Açıklama

Bu mesele, bir kimsenin emanet olarak verdiği malı, sahibinin bilgisi ve izni olmadan satması ve satıştan elde edilen kârın hükmü ile ilgilidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, bir kimseye emanet olarak verilen malı sahibinin izni olmadan, özellikle fiyatını artırarak satmak caiz değildir. Emanete hıyanet etmek ve sahibinin rızası olmadan kâr elde etmek haramdır.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de emanet ve güven konusuna vurgu yapılmıştır:

"Şüphesiz Allah, size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa Suresi, 4/58)

Hz. Peygamber (s.a.v) de emanetin önemini şöyle belirtmiştir:

"Her kim bir emanet alır da onu sahibine vermekte ihmal ederse, kıyamet günü onun boynuna zincir vurulur." (Tirmizi, Edeb, 107)

Detaylı Açıklama

Bir kimse arkadaşına veya bir başkasına malını satması için verirken, malın satış fiyatı ve kâr konusu açıkça belirtilmemişse, satıcı malı sahibinin bilgisi ve izni olmadan yüksek fiyata satamaz. Çünkü mal emanet olarak verilmiştir ve sahibinin izni olmadan kâr elde etmek haksızlıktır. Satıcı, malı olduğu gibi sahibine teslim etmekle yükümlüdür. Eğer malı daha yüksek fiyata satarsa, bu artan miktar sahibine aittir, ancak bu durum sahibinin rızası ile olmalıdır. Sahibinin haberi olmadan yapılan bu tür satışlar güveni zedeler ve İslam ahlakına aykırıdır.

Günümüzde de benzer durumlar ticari güven ve ahlak açısından önemlidir. Emanete hıyanet etmek, kişisel ilişkileri ve toplumdaki güveni sarsar. Bu nedenle, malı satarken fiyat ve kâr konusunda açık ve şeffaf olunmalı, mal sahibi bilgilendirilmelidir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de benzer şekilde emanete hıyaneti yasaklar. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de sahibinin izni olmadan kâr elde etmek caiz görülmez. Malikî mezhebinde de emanet malın sahibinin rızası olmadan satılması ve kâr elde edilmesi uygun değildir.

Sonuç

Değerli Müslüman, emanet olarak verilen malı sahibinin haberi ve izni olmadan yüksek fiyata satmak ve kâr elde etmek caiz değildir. Mal sahibinin rızası olmadan yapılan bu tür kazançlar helal olmaz. Güven ve dürüstlük esas alınmalıdır.