Satın Alınan Ev Üzerinden Zekât Vermek
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam kendi evim var. Yatırım maksadıyla bir emlak firmasından daire aldım. Bir miktar peşin ödedim, kalanı da taksitle ödüyorum. Ev teslim edilince kiraya da verebilirim, satabilirim de; niyetim belli değil. Bu evin zekâtını hangi ölçüyle vermem gerekir? Eve ödediğim toplam bedel üzerinden mi, yoksa sattığımda elde ettiğim kar üzerinden mi?"
Açıklama
Yatırım amacıyla satın alınan evin zekâtı konusu, malın niteliği ve kullanım amacına göre değişiklik gösterir. Zekât, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra ve nisap miktarına ulaşması halinde verilmesi gereken mali ibadettir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, yatırım amacıyla alınan ve satılmak üzere bekletilen ev ticari mal hükmündedir. Bu durumda, evin satın alma bedeli üzerinden değil, satıştan elde edilen kâr üzerinden zekât verilir. Ancak ev kira amacıyla tutulmuşsa, kira geliri üzerinden zekât hesaplanır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi emredilir:
"Mallarınızda yılda bir zekât hakkı vardır..." (Bakara, 2/267)
Hadislerde ise ticaret mallarının zekâtının satıştan elde edilen kâr üzerinden verileceği belirtilir:
"Ticaret mallarınızın zekâtını, malınızın üzerinden bir yıl geçtikten sonra veriniz." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, satın aldığınız ev yatırım amaçlı ise ve henüz teslim edilip kira geliri elde edilmemişse, bu ev ticari mal sayılır. Bu durumda, evin satın alma bedelini değil, satıştan elde edeceğiniz kârı dikkate alarak zekâtınızı hesaplamalısınız. Çünkü Hanefi mezhebine göre ticaret mallarının zekâtı, malın değerinin değil, kârın üzerinden verilir.
Eğer ev kira amacıyla kullanılacaksa, kira gelirinizin üzerinden zekât hesaplanır. Kira geliri, malın ticari satışından farklı olarak, gelir getiren bir sermaye olarak değerlendirilir.
Peşinat ve taksitler konusunda ise, toplam borçlarınız malın değerinden düşülür. Yani, evin toplam değerinden ödenmemiş taksitler çıkarılır ve kalan net değer üzerinden zekât hesaplanır.
Özetle, ev teslim edilip kira geliri elde edilene kadar ve satılmadığı sürece, ev ticari mal olarak değerlendirilir ve zekât kâr üzerinden verilir. Satış gerçekleştiğinde ise, elde edilen kâr nisap miktarını aşarsa zekât vermeniz gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Şafii ve Malik mezheplerinde de ticari amaçlı alınan malların zekâtı kâr üzerinden verilir. Ancak bazı alimler, evin kira amacıyla kullanılması durumunda kira gelirinin zekâta tabi olduğunu vurgular.
Sonuç
Sonuç olarak, yatırım amaçlı alınan evin zekâtı, satıştan elde edilen kâr üzerinden verilir. Ev kira amacıyla kullanılırsa, kira gelirinin zekâtı verilir. Peşinat ve taksitler toplam borç olarak düşülür, kolaylık ve adalet esastır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
