Satın Alınan Arsanın Kullanım Amacına Göre Zekatı
Sorunun Detayı
"Yaklaşık 150.000 TL tutarındaki birikimimin zekatını 3-4 senedir veriyorum. 70.000 TL’ye yatırım maksadıyla arsa aldım. Kalan 80.000 TL’nin zekatını verdim. Sanıyorum almış olduğum arsa için de zekat vermem gerekiyormuş. Almış olduğum arsanın zekatını vermem için 1 yılı doldurması gerekiyor mu? (çünkü o meblağın zekatını zaten veriyordum) Bu arsayı 70 bin TL’ye yatırım için aldım ama şu anda satmaya kalksam belki de 30-40 bin’e alıcı bulacağım. Belki de 100-150 bin eder. Yani bulunduğu arazi değeri konusunda belirsiz bir durumu var. Ne yapmam gerekir?"
Açıklama
Zekat, İslam'da malın belirli bir miktar ve sürede temizlenmesi ve paylaşılmasıdır. Arsa gibi gayrimenkullerin zekatı konusunda ise kullanım amacı ve değer durumu önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ticaret amacıyla alınan arsa veya arazi, üzerinden bir yıl (nisap ve yıl dönümü) geçtikten sonra değerine göre zekata tabidir. Ancak yatırım veya şahsi kullanım amacıyla alınan arsalar zekata tabi değildir.
Deliller
Zekatın mal üzerinde bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiği Kur'an ve hadislerde belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Mallarınızın zekâtını, vaktinde verin." (Kaynak: Buhari, Zekat 1)
"Zekat, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra farzdır." (Kaynak: İmam-ı Azam Ebu Hanife, fıkhi görüş)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, satın aldığınız arsanın zekata tabi olup olmadığı, onun kullanım amacına bağlıdır. Eğer arsa ticaret amacıyla, yani al-sat yaparak kar elde etmek için alınmışsa, bu mal ticaret malı sayılır ve üzerinden bir yıl geçtikten sonra değerine göre zekat verilmesi gerekir. Bu durumda, arsanın güncel piyasa değeri esas alınır. Ancak arsa yatırım amacıyla, yani uzun vadeli birikim veya şahsi kullanım için alınmışsa, zekat verilmez.
Arsanın değeri konusunda belirsizlik varsa, piyasa araştırması yaparak makul bir değer tespit edilmeli ve bu değer üzerinden zekat hesaplanmalıdır. Zekat nisabı, güncel altın veya gümüş nisabı ile karşılaştırılarak hesaplanır. Eğer arsa ticaret malı ise, yıl dönümü beklenmeli ve o günkü değeri üzerinden %2,5 oranında zekat verilmelidir.
Diğer yandan, elinizde kalan 80.000 TL için zekatınızı düzenli olarak ödemeniz doğru bir uygulamadır. Arsa için ise, eğer ticaret amacı yoksa zekat vermeniz gerekmez.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, ticaret malı sayılan gayrimenkuller zekata tabidir. Malikiler ise gayrimenkulün zekata tabi olmadığını, ancak kira geliri varsa onun zekatının verilmesi gerektiğini belirtirler.
Sonuç
Arsanız ticaret amacıyla alınmışsa, bir yıl dolduktan sonra güncel piyasa değeri üzerinden zekat vermelisiniz. Yatırım veya şahsi kullanım amaçlı ise zekat gerekmez. Değer tespiti yaparak ve yıl dönümünü takip ederek hareket etmeniz uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
