Satılan Ürünün Zekatı
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. 1-)Biz ticaretle uğraşıyoruz. Mal verip alamadığımız paramızı zekata sayabilir miyiz? 2-)Sattığımız ürünlerden zekat verebilir miyiz? 3-)Sattığımız mallardan zekat verebilirsek alış fiyatından mı satış fiyatından mı değerlendireceğiz? 4-)Benim ve eşimin mide rahatsızlığı var. Doktor oruç tutmamamız gerektiğini söyledi. Az ve sık yememizi söyledi. Nasıl hareket etmeliyiz? 5-) Kurbanı deniz feneri gibi yardımlaşma kurumlarına kestirebilir miyiz?"
Açıklama
Değerli Müslüman, ticaretle uğraşanların mallarının zekat yükümlülüğü, oruç tutma zorunluluğu ve kurbanın kesimi gibi önemli İslami meseleleri içeren sorularınızı cevaplayacağım.
İslami Hüküm
1) Ticaretle uğraşanların mal ve paraları zekata tabidir. 2) Satılan ürünlerin ticaret malı olarak zekatı verilir. 3) Zekat, malların alış fiyatı veya güncel piyasa değeri üzerinden hesaplanır; Hanefi mezhebine göre genellikle güncel değer esas alınır. 4) Hastalık nedeniyle oruç tutamayanlar, oruçlarını kaza eder veya fidye verirler. 5) Kurban, güvenilir ve İslami usullere uygun yardım kuruluşları aracılığıyla kestirilebilir.
Deliller
Zekatla ilgili temel ayetlerden biri şöyledir:
"Mallarınızda, artı değer olarak bir hak vardır; zekatı verin." (Bakara, 2:267)
Oruçla ilgili ayet:
"Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim hasta veya yolculukta olursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde oruç tutar." (Bakara, 2:185)
Kurbanla ilgili hadis:
"Kim Kurban keserse, onun eti, kanı ve derisi Allah yolundadır." (Buhari, Edahi 1)
Detaylı Açıklama
1) Ticaretle uğraşan bir kimse, elinde bulunan ticaret mallarının ve onlardan doğan alacakların üzerinden nisab miktarı kadar zekat vermekle yükümlüdür. Bu, paranın da zekata dahil olduğu anlamına gelir. Çünkü alacaklar ve para, ticaret sermayesi olarak değerlendirilir.
2) Satılan ürünler ticaret malı sayılır ve bunların zekatı, yıl sonunda mevcut olan malların değerine göre hesaplanır. Hanefi mezhebine göre, ticaret mallarının değeri genellikle güncel piyasa fiyatı üzerinden değerlendirilir; çünkü bu, malın gerçek değerini yansıtır.
3) Zekat hesaplanırken alış fiyatı değil, genellikle satış fiyatı veya piyasa değeri esas alınır. Çünkü amaç, malın güncel değerinden zekat vermektir. Ancak bazı durumlarda alış fiyatı da dikkate alınabilir; bu konuda ihtilaf vardır ama Hanefi mezhebi güncel değer esasını tercih eder.
4) Hastalık veya yolculuk gibi mazeretlerle oruç tutamayanlar, tutamadıkları günleri daha sonra kaza ederler. Eğer kaza edemeyecek durumda ise fidye verirler. Doktor tavsiyesiyle oruç tutamayanlar, bu hükme göre hareket etmelidir. Az ve sık yemek, oruç tutmayı zorlaştırıyorsa, sağlık önceliklidir.
5) Kurban, İslami usullere uygun olarak kesilmelidir. Güvenilir yardım kuruluşları (örneğin Deniz Feneri gibi) aracılığıyla kurban kestirmek caizdir. Bu kurumların dini şartlara uygun hareket ettiğinden emin olunmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Maliki mezheplerinde de ticaret mallarının zekatı güncel piyasa değeri üzerinden hesaplanır. Oruçla ilgili olarak bazı alimler, hastalık durumunda oruç tutmamanın daha uygun olduğunu, ancak mümkünse kaza edilmesi gerektiğini vurgular. Kurbanın yardım kuruluşları aracılığıyla kestirilmesi konusunda farklı kurumların güvenilirliği önemlidir.
Sonuç
Ticaret mallarınız ve paranız zekata tabidir ve güncel değer üzerinden hesaplanmalıdır. Hastalık nedeniyle oruç tutamıyorsanız, kaza veya fidye yoluna gidiniz. Kurbanınızı güvenilir yardım kuruluşları aracılığıyla kestirebilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
