Sanatta ilerlemek istemem doğru mu?
Sorunun Detayı
"Hocam ben 5 vakit namazını kılmaya çalışan tesettürlü bir gencim. Çok uzun zamandır sıkıntıdayım. Üniversite sınavına hazırlanıyorum ama düşüncelerimden dolayı doğru düzgün çalışamıyorum. O kadar doluyum ki iki farklı düşünce arasında sıkışıp kalıyorum. Öncelikle şunu söyleyeyim, benim birçok hedefim var; öğrenmek ve yaptığım işlerde en iyi olmak istiyorum. İlk hedefim mimarlık okumak ve kazanırsam bu alanda en iyilerden olmak isterim, bu devrin Mimar Sinan'ı olmak isterdim. Çizimim de iyidir, gerçekçi resimler çiziyorum. Çizdiklerimi hem kendim hem de çevrem beğenir. Tabi daha da geliştirilebilir. Zaten diğer bir hedefim de en üst seviyelerde resim çizebilmek. Hatta çizdiklerimi satmak da istiyorum. Şimdiden internet satış sayfası oluşturdum, sınav geçtikten sonra satış yapmayı düşünüyorum. Ama bazen çizim yapmak da boş geliyor. Bunun sebebi de İslam’da bu konuya o kadar da iyi bakılmamasından dolayı. Yoksa resim çizmek bana mutluluk veriyor. Psikolojik olarak çok iyi geliyor, bırakmak istemem. Ayrıca bırakırsam diğer çizerleri gördüğümde üzüleceğim ve içimde sıkıntı oluşacak muhtemelen. Bunların dışında başka konularda da bilgi sahibi olmak isterim. Eğer mimarlık okuyabilirsem ikinci bir fakülte de okusam mı diye düşünmüyorum değil. Kısacası ben sanatta ve diğer ilimlerde ilerlemek istiyorum ama diğer taraftan da bütün bu arzularımı bırakıp tamamen hayır işleriyle uğraşmak hatta peçe takmak daha iyiymiş gibi geliyor. Benim isteğim bilgiye ve sanata yönelmek ama acaba nefsime mi uyuyorum diye düşünüyorum. Çünkü eğer ikinciyi seçersem hedeflerim gerçekleşmediği ve arkadaşlarımdan geri kalacağım için üzüleceğim ama ben kimseden geri kalmak istemiyorum. Birçok kişiyi geçebilecek kapasitem olduğunu düşünüyorum. Bana çok zor geliyor bunları bırakmak, acaba kibirli miyim? Hocam bir de ben çok vesveseli biriyim hatta belki de dinden çıkmışımdır. Vesveseler büyüyor ve bu sefer Allah’ın varlığını sorgulamaya ve içten içe öfkeye sebep oluyor. Bana ne tavsiyede bulunursunuz?"
Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, sanat ve ilim alanında ilerlemek istemen, Allah'ın verdiği yetenekleri kullanarak faydalı işler yapmak arzusudur. Bu konuda İslam'ın ölçüleri ve kalp halin önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, insanın yeteneklerini geliştirmesi, ilim ve sanatla meşgul olması caiz ve hatta teşvik edilen bir durumdur. Ancak bu faaliyetler, dinin emir ve yasaklarına aykırı olmamalı, kibir ve gösterişe sebep olmamalıdır. Nefsani arzulara kapılmadan, Allah rızasını gözeterek ilerlemek gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, insanı en güzel şekilde yarattığını ve ona çeşitli yetenekler verdiğini bildirir:
"Şüphesiz biz insanı en güzel biçimde yarattık." (Tin Suresi, 4)
Hz. Peygamber (sav) de ilim öğrenmenin önemini vurgulamış ve "İlim öğrenmek her Müslüman erkek ve kadın üzerine farzdır" buyurmuştur (İbn Mace, Mukaddime, 17).
Detaylı Açıklama
Sanat ve ilimle uğraşmak, insanın ruhunu besler, psikolojik rahatlama sağlar ve topluma fayda sunar. Ancak bu uğraşlarda kalbin temiz olması, kibir ve gösterişten uzak durmak gerekir. Nefsine uyup sadece başarı ve üstünlük hırsıyla hareket etmek, İslam ahlakına uygun değildir. Allah, kullarını tevazu içinde olmaya çağırır:
"Allah, kibirlenenleri sevmez." (Lokman Suresi, 18)
Vesveseler ve şüpheler, özellikle ibadet ve iman konusunda sıkıntı yaratabilir. Bu durumda yapılması gereken, Allah'a sığınmak, sabretmek ve ilmî olarak sağlam kaynaklardan dini bilgiler edinmektir. Ayrıca, vesveseye kapılmamak için ibadetlere devam etmek, zikir ve dua ile kalbi güçlendirmek önemlidir.
Sanat ve ilim yolunda ilerlerken, aynı zamanda hayır işlerine de zaman ayırmak mümkündür. İslam, dengenin korunmasını ister. Peçe takmak veya başka ibadet şekillerini benimsemek kişisel tercihtir ve zorunlu değildir; önemli olan samimiyet ve Allah'a yakınlıktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak sanat ve ilim öğrenmenin caiz olduğunu kabul eder. Ancak resim ve insan figürü çizme konusunda Hanefi mezhebi, canlı varlıkların tasvirinde ölçülü olunmasını önerir. Bazı alimler, insan ve hayvan figürlerinin çizilmesini mekruh görürler, ancak bu konuda ihtilaf vardır ve amaç ibadet veya kötüye kullanma değilse genellikle mübah kabul edilir.
Sonuç
Sanatta ve ilimde ilerlemek, Allah'ın verdiği nimetleri kullanmak açısından güzel bir hedeftir. Nefsani arzulara kapılmadan, tevazu ve samimiyetle çalışmaya devam et. Vesveseler için ilmî destek al ve ibadetlerini aksatma. Böylece hem dünya hem ahiret için faydalı olursun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
