Şahit olduğum hırsızlığı şikâyet etmediğim için günahlarına ben de mi ortak oldum?
Sorunun Detayı
"Hocam ben gayrimüslim bir ülkede askerlik yaptım ve maalesef bir hırsızlığa şahit oldum. Gayrimüslim askerler hırsızlık yaptılar. Çalarken ben gördüm ama söyleyemedim komutana. Söyleseydim büyük ihtimalle askerlikleri yanacaktı. Engel olmak istedim dinlemediler, ben de hırsızlığa ortak olmuş sayılır mıyım?Askerliğim bitti, eğer hırsızlığa ben de ortak olmuşsam ne yapmam lazım, nasıl telafi edebilirim? "
Açıklama
Hırsızlık gibi suçlara şahit olmak ve bu durumu bildirmemek, İslam hukukunda önemli bir meseledir. Bu durumun günah ve sorumluluk açısından değerlendirilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, hırsızlık gibi açık bir günah ve suçun şahitliği durumunda, kişinin bu suçu gizlemesi veya bildirmemesi günahkâr olmasına sebep olabilir. Ancak kişinin doğrudan hırsızlık yapmadığı sürece, suça ortak olduğu anlamına gelmez. Fakat suçun yayılmasını önlemek ve adaletin sağlanması için gerekli tedbirleri almak farzdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adalet ve suçun gizlenmemesi ile ilgili ayetler bulunmaktadır:
"Ey iman edenler! Adaleti ayakta tutan, Allah için şahitlik eden kimseler olun." (Nisa, 4:135)
"Müminler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin ve Allah'tan korkun ki size merhamet edilsin." (Hucurat, 49:10)
Bir hadis-i şerifte ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Müslüman, diğer Müslümanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir." (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, senin durumunda hırsızlığı gördüğün halde engel olmaya çalışman ve bildirmemen, içinde bulunduğun şartlar ve sonuçları göz önüne alınarak değerlendirilmelidir. İslam dini, zorluk ve sıkıntı durumlarında kolaylık sağlar. Eğer hırsızlığı bildirmek askerlerin zarar görmesine ve haksız yere cezalandırılmalarına yol açacaksa, bu durumda doğrudan bildirmemek daha makul olabilir. Ancak suçu gizlemek, suça ortak olmak anlamına gelmez; fakat bu tür durumlarda kalp ile Allah'a karşı samimi olmak, tövbe etmek ve benzer hataları tekrar etmemek gerekir.
Askerlik gibi zor bir ortamda, suçun yayılmasını önlemek için elinden geleni yapman önemlidir. Şayet mümkünse, durumu yetkili ve adil mercilere uygun şekilde bildirmek gerekir. Şimdi askerlik bittiyse, bu konuda Allah'tan af dilemek, tövbe etmek ve mümkünse hırsızlığa uğrayanlara yardım etmek veya sadaka vermek telafi yolları olabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, suçun bildirilmesinin önemini vurgular ancak zor durumlarda kişinin sorumluluğunun hafifleyebileceğini belirtirler. Şafii mezhebi, suçun gizlenmesinin günah olduğunu ancak kişinin zor durumda kalması halinde sorumluluğunun azaldığını ifade eder.
Sonuç
Sen doğrudan hırsızlık yapmadığın sürece suça ortak sayılmazsın. Ancak bu tür durumlarda Allah'tan af dilemek, tövbe etmek ve benzer durumlarda daha dikkatli olmak gerekir. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız hadisi ışığında, elinden geldiği kadar adaleti gözetmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.