Şafi mezhebinde mehire zekât düşer mi?
Sorunun Detayı
"Bir yıldır evliyim. Eşim ve ben Şafii mezhebindeniz. Hocam, biz eminevim’e üyeyiz, oraya 5 yıl boyunca her ay 1600 TL ödeme yapıyoruz. Ayrıca eşimin bana aldığı 200 gram mehrimiz var. Şafiilerde mehire zekât düşer mi? Bir de hocam, eminevim’in ödemeleri bizde borç gibi mi duruyor? Yani zekât düşse bile eminevim’in ödemelerini çıkartıp kalan paranın 1/40’ını alıp da mı zekât vereceğiz?"
Açıklama
Mehir, evlilikte erkeğin kadına verdiği maddi değerdir ve İslam hukukunda önemli bir yer tutar. Zekât ise belirli mal ve paranın üzerinden belirli şartlar oluştuğunda farz olan bir ibadettir.
İslami Hüküm
Şafii mezhebine göre mehir, kadının malı olup zekâta tabidir. Yani mehrin üzerinden zekât verilmesi gerekir. Ancak mehir henüz ödenmemişse, yani borç olarak duruyorsa, bu durumda zekât düşmez çünkü henüz kadının malı olmamıştır.
Deliller
Kur'an'da mehirle ilgili doğrudan zekât hükmü yoktur, ancak malın zekâta tabi olması genel prensiptir:
“Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla değil, meşru ticaretle takas edin ve haksız yere başkalarının mallarını yemeyin. Allah'tan korkun. Şüphesiz Allah, yaptıklarınızdan haberdardır.” (Nisa, 4/29)
Hadislerde ise malın zekâtının verilmesi emredilmiştir, mehir de kadının malıdır:
“Her yıl Ramazan ayında zekâtınızı veriniz.” (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, Şafii mezhebine göre mehir, kadının hakkı ve malıdır. Eğer mehriniz size ödenmişse, bu miktar sizin malınız sayılır ve zekâta tabidir. Yani 200 gram altın olarak belirlenen mehrinizin üzerinden yıllık nisab ve yıl dolduğunda zekât vermeniz gerekir.
Ancak mehrin henüz ödenmemiş olması durumunda, yani eşinizin size olan mehir borcu devam ediyorsa, bu borç sizin malınız değildir. Bu durumda zekât düşmez. Çünkü zekât, malın mülkiyeti size geçtikten sonra farz olur.
Eminevim gibi finansal sistemlerde yapılan ödemeler ise genellikle borç mahiyetindedir. Siz aylık 1600 TL ödeme yapıyorsunuz ve bu bir borç kapatma sürecidir. Bu nedenle, elinizdeki nakit veya diğer varlıklardan borçlarınız düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden zekât hesaplanır. Yani Eminevim’e olan borcunuzu malınızdan düşüp, kalan miktarın 1/40’ını zekât olarak vermeniz gerekir.
Bu durum, Hanefi mezhebi başta olmak üzere diğer mezheplerde de benzer şekilde değerlendirilir. Borçlar maldan düşülür, kalan üzerinden zekât verilir.
Diğer Görüşler
Hanefi mezhebinde de mehir mal sayılır ve zekâta tabidir. Ancak mehir borç olarak duruyorsa zekât düşmez. Malikin görüşünde de aynı şekilde mehrin ödenmiş olması şarttır. Diğer mezheplerde de genel kabul budur.
Sonuç
Özetle, Şafii mezhebine göre ödenmiş mehriniz zekâta tabidir. Eminevim ödemeleri ise borç olarak kabul edilir, bu borçlar maldan düşülür ve kalan üzerinden zekât verilir. Böylece hem dini sorumluluğunuzu yerine getirmiş olursunuz hem de borçlarınızı göz önünde tutmuş olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
