Rüşvet Vermek
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Senelerdir yurtdışında yaşamaktayım, zaman zaman karayolu ile Sırbistan, Hırvatistan, Bulgaristan vb. rüşvetin yoğunlukla talep edildiği ülkelerden geçerek Türkiye'ye seyahat etmekteyiz. Yıllar yılı, "çorba parası" gibi adlandırmalarla bazen de açıkça rüşvet talebi ile karşı karşıya kalmaktayız. Bu bazen hız limitine uyulmadığı iddiası ile olmakta, bazen de sınır kapılarında zorlukla karşılaşmayla ilgili durumlarda cereyan etmektedir. Bu talepler: Hız limitini aşarak seyreden vatandaşımızın, yüksek meblağlı bir cezadan kurtulmak üzere rüşvet vermeyi kabul etmesi. Bazen de bizatihi teklif etmesi hız limiti vb. kural ihlali olmaksızın, haksızlıkla, tahrif edilmiş ölçüm cihazları suretiyle polislerin rüşvet talebi, sınır geçişlerinde, arabadaki eşyalar aranmasın çekincesinden doğan, karşılıklı rüşvet alışverişleri gibi durumlarda vaki olmaktadır. Sorumuzda "rüşvet" olarak belirtmiş olduğumuz yerlere bu alışverişlerin rüşvet olmaması durumunda para alışverişi de denilebilir. Bununla birlikte, son senelerde polisin, haksız yere bizlerden para taleplerini, bizi mahkemeye çıkma, çok daha yüksek meblağlarda ceza ödeme tehdidiyle karşı karşıya kalmamıza rağmen, tutanak tutulmasını rica ederek, cezaya razı olduğumuzu, lakin kayıtsız, tutanaksız polise (ki bazen sahte polisler de oluyor) herhangi bir ücret ödemeyeceğimizi belirttiğimizde defaatle bizimle vakit kaybetmek istememelerinden dolayı defaatle Mevla’nın lutfu inayeti ile kurtulmuş olduk. Sorumuz ise şudur, kişi tek veya ailesi ile birlikte iken böyle bir yolculukta bu durumlarda polise, gümrük memuruna hangi şartlar altında para/rüşvet verebilir? (Sorumuz Mevla’m şahit, rüşveti verebilmek için ruhsat arayışı niyetiyle sorulmamıştır). Selam ve dua ile."
Açıklama
Rüşvet, bir görevlinin hakkı olmayan bir menfaat karşılığında haksız kazanç sağlamasıdır. İslam hukukunda rüşvet vermek ve almak kesinlikle haramdır ve büyük günahlar arasında sayılmıştır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre rüşvet vermek ve almak haramdır. Hiçbir şart altında rüşvet vermek caiz değildir. Rüşvet, zulüm ve haksızlıkla mal kazanmak anlamına gelir ve bu durum Kur'an ve hadislerle yasaklanmıştır.
Deliller
“Allah size, haksız yere başkasının malını yememenizi emreder.” (Kur'an, En'am, 6/152)
“Rüşvet yiyen ve rüşvet veren, her ikisi de cehennemliktir.” (Hadis, Sahih Buhari, Edeb 38)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, rüşvet vermek, görevlinin hakkı olmayan bir menfaat karşılığında haksız kazanç sağlamasına aracılık etmektir. Bu durum, hem rüşvet veren hem de alan için büyük bir günahtır. Yolculuk sırasında karşılaştığınız durumlarda, hız limitini aşmak gibi bir kural ihlali varsa, cezayı ödemek gerekir; ancak cezadan kurtulmak için görevliye para vermek rüşvettir ve haramdır.
Öte yandan, kural ihlali olmaksızın veya sahte polisler tarafından yapılan haksız para talepleri kesinlikle reddedilmelidir. Bu tür durumlarda yasal yollara başvurmak, tutanak tutturmak ve hakkınızı aramak en doğru yoldur. Rüşvet vermek, haksızlık karşısında çözüm değildir, aksine suça ortak olmaktır.
Yolculuk esnasında karşılaşılan bu tür zorluklarda sabırlı olmak, dua etmek ve mümkünse yetkili mercilere şikayette bulunmak tavsiye edilir. Ayrıca, rüşvet teklif eden veya talep eden kişilere karşı dikkatli olunmalı, kesinlikle para verilmemelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de rüşvetin haram olduğu konusunda ittifak halindedir. Bazı alimler, zorunlu ve hayatı tehlikede kalınan durumlarda rüşvet vermenin caiz olabileceğini ileri sürse de, bu görüşler çok sınırlı ve istisnai durumlardır. Genel kural olarak rüşvet vermek haramdır.
Sonuç
Rüşvet vermek İslam’da kesinlikle yasaktır. Yolculuk sırasında karşılaştığınız haksız para taleplerine karşı yasal ve meşru yolları takip ediniz, rüşvet vermekten kaçınınız. Allah kolaylık versin.
