Ramazanda Bilmeyerek Yeme İçmeye Devam Etmek
Sorunun Detayı
"Bir sorum olacaktı. Normal günlerde sabah ezanı imsaktan kırk dakika sonra okunduğu için dün gece de biz öyle sanıyorduk ona göre hareket ederken imsakta ezan okundu. Babam da ramazanda iki ezan olduğunu kırk dakika sonra tekrar ezan okunacağını söyledi. Biz de düşündüğümüz saatten on dakika önceye kadar yemeye devam ettik. Ezan okunmayınca herşeyi anladık şu anda da oruçlu gibi hareket ediyoruz. Bu durumda kefaret gerekli mi yoksa hepimiz kaza tutsak yeterli mi? Cevaplarsanız sevinirim. Hayırlı günler."
Açıklama
Ramazan ayında oruca niyet edip imsaktan sonra yeme içmeyi bırakmak gerekir. Ancak bazen imsak vaktini yanlış anlamak veya ezan saatindeki karışıklık nedeniyle bilmeyerek oruca niyet ettikten sonra yeme içmeye devam etmek mümkündür.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, imsaktan sonra oruca niyet edip yeme içmeye devam etmek orucu bozar ve bu durumda kefaret gerekmez, ancak kaza orucu tutmak farzdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun başlangıcı imsaktan itibaren olduğu belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı. Umulur ki takva sahibi olursunuz." (Bakara, 2/183)
Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kim Ramazan orucunu tutar ve inanarak sevabını Allah'tan beklerse, geçmiş günahları affedilir." (Buhari, Savm 1)
İmsak vaktinden sonra yeme içmek orucu bozar, ancak bilmeyerek yapılmışsa kefaret gerekmez, sadece kaza gerekir. Bu, Hanefi fıkhında icma ile kabul edilen bir görüştür.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Ramazan orucunda imsaktan sonra yeme içmeyi bırakmak farzdır. İmsak vakti, sabah ezanından önceki vakittir ve bu vakit Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından belirlenir. Bazı bölgelerde sabah ezanı imsaktan sonra okunabilir, bu yüzden imsak vaktini ezanla karıştırmamak gerekir.
Eğer imsak vaktinden sonra yeme içmeye devam edilmişse ve kişi bunu bilmeden yapmışsa, oruç bozulur ancak kefaret gerekmez. Bu durumda oruç kaza edilir. Kefaret, orucu bilerek ve isteyerek bozmakta gereklidir. Bu nedenle, babanızın dediği gibi iki ezan okunması veya ezan saatindeki karışıklık, bilmeyerek yapılan yeme içmeyi mazur kılar.
Günümüzde imsak vakti ve ezan saatleri Diyanet'in resmi takviminde yer almakta ve telefon uygulamaları ile kolayca takip edilebilmektedir. Bu nedenle imsak vaktini doğru öğrenmek ve ona göre hareket etmek önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, bilmeyerek yapılan yeme içme orucu bozar ancak kefaret gerekmez, sadece kaza gerekir. Bu konuda mezhepler arasında ihtilaf yoktur.
Sonuç
İmsak vaktinden sonra bilmeyerek yeme içmeye devam etmek orucu bozar ancak kefaret gerektirmez. Bu durumda oruç kaza edilmelidir. Bundan sonra imsak vakitlerine dikkat ederek oruca devam etmek gerekir.
