Psikolojik hastalığı olan babamın din hakkında konuşmalarıyla ilgili ne yapabilirim?
Sorunun Detayı
"Babamın psikolojik olarak ileri derecede rahatsızlığı (şizofren gibi bir şey galiba adını tam bilmiyorum) var. Yine şu günlerde Allah’la konuştuğunu, Allah’ın iyiliği emretmeleri için bazı insanları elçi seçtiğini vb. şeyler söylüyor. Şimdi hastanede yatıyor ve iki senedir devam ediyor görünen kısmı. Doktorlar ilaç veriyorlar, babam da ilaçların onu uyuşturduğunu, robotlaştırdığını (gerçekten de öyle) söyleyerek fazla içmiyor. Sizce bunun tedavisi ilaçlarla gerçekten olabilir mi ya da insanın kendi iradesiyle mi geçecek bir hastalık mı? Kur’an okuyor, çok da kitap okumuş. Amel konusunda ise başlarda aşırı, son zamanlarda ise orta halliydi, benim gördüğüm (namaz kılmadığı zamanlar) bile olmuştu. Hem fiziki hem de geçmiş olarak zor bir hayatı vardı, üç kere evlendi ayrıldı, biz annemle kaldık, ara sıra gidip geldik, bu yüzden uzun süre yalnız yaşadı. Bazı noktalarda da büyük hataları olmuş. Ne yapmalı/yız?"
Açıklama
Değerli Müslüman, psikolojik hastalığı olan bir yakınının dinî konularda yaşadığı zorluklar ve davranışlar, hem tıbbi hem de manevi açıdan hassasiyet gerektiren bir durumdur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, akli dengesi bozuk olan kişinin sorumluluğu ve amelinden sorumlu tutulması kaldırılır. Bu durumda olan kişinin tedavi edilmesi, hem İslam’ın merhamet ve şefkat anlayışı hem de sağlık açısından önemlidir.
Deliller
Kur’an-ı Kerim’de akıl sağlığı yerinde olmayanların sorumluluğunun kaldırıldığına dair ayetler bulunmaktadır:
"Allah, kimseye gücünün yetmediği şeyi yüklemez." (Bakara, 2/286)
Hz. Peygamber (sav) de akli dengesi yerinde olmayanların sorumluluğunun kaldırıldığına işaret etmiştir:
"Akli dengesi yerinde olmayan kimse, sorumlu tutulmaz." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Babanızın yaşadığı psikolojik rahatsızlık, İslam açısından kişinin sorumluluğunu etkileyen bir durumdur. Şizofreni gibi hastalıklar, kişinin gerçeklik algısını bozabilir ve dini konularda aşırı ya da eksik davranışlara yol açabilir. Bu durumda, öncelikle tıbbi tedavi çok önemlidir. İslam, hastanın tedavi edilmesini teşvik eder ve tedaviye engel olmamak gerekir.
İlaçların yan etkileri bazen zorlayıcı olabilir; ancak doktor kontrolünde ilaçların düzenli kullanımı hastalığın kontrol altına alınmasında en etkili yoldur. Babanızın ilaçları düzenli kullanmaması, hastalığın seyrini olumsuz etkiler. Bu nedenle, sabırla ve sevgiyle onu ilaçlarını düzenli kullanmaya teşvik etmek gerekir.
Dinî konularda yaşadığı halüsinasyonlar ve Allah ile konuştuğunu söylemesi, hastalığın bir belirtisi olabilir. Bu tür durumlarda, babanızın söylediklerini kesinlikle suçlamak veya ona kızmak yerine, anlayışla yaklaşmak ve onu desteklemek gerekir. Namaz ve ibadet konusunda dalgalanmalar yaşaması normaldir; akli dengesi bozulduğunda sorumluluğu hafifler.
Aile olarak, babanızın yanında olmak, ona manevi destek vermek, sabırlı olmak çok önemlidir. Ayrıca, psikiyatrist ve dinî danışmanlarla birlikte hareket etmek, hem tıbbi hem de ruhsal destek açısından faydalı olur. Dua etmek, Kur’an okumak, onun moralini yükseltmek için güzel yollar olabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de akıl hastalarının sorumluluğunun kaldırılması konusunda Hanefi mezhebi ile benzer görüştedir. Ancak bazı mezhepler, hastalığın dönemsel iyileşme gösterdiği zamanlarda sorumluluğun kısmen geri dönebileceğini belirtirler. Bu nedenle, hastanın durumu sürekli takip edilmelidir.
Sonuç
Babanızın psikolojik hastalığı nedeniyle sorumluluğu sınırlıdır. Tedaviye devam etmesi, ilaçlarını düzenli kullanması ve aile desteği çok önemlidir. Siz de sabırlı ve şefkatli olun, tıbbi ve manevi destekten vazgeçmeyin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
