Pos Cihazlarındaki Taksitler
Sorunun Detayı
"Selamunaleyküm Sayın hocam. Bildiğiniz üzere pos makinalarında taksit imkanı var. Bunla ilgili fetvalarınızı okudum. Yalnız taksitli çekilen satışlarda da artık bankalar komisyon kesmeye başlamış durumda. Yani 30-40 gün sonra geçse dahi 100 tl çekilen posdan yüzde bir civarında bir kesinti yapmaktadır. Bu da ertesi gün geçmeyle aynı hükümde midir? Allah'a emanet olunuz."
Açıklama
Pos cihazlarında taksitli satışlarda bankaların aldığı komisyonun İslami hükmü, faiz (riba) ve haksız kazanç açısından değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, taksitli satışlarda alıcı ve satıcı arasında anlaşılan fiyat ve ödeme şekli esas alınır. Eğer taksitlendirme karşılığında banka tarafından alınan komisyon, alıcıdan değil satıcıdan kesiliyorsa ve bu komisyon faiz mahiyetinde değilse, bu durum faiz (riba) sayılmaz. Ancak taksitlendirme karşılığında alıcıdan veya satıcıdan faiz olarak ilave bir ücret talep edilirse bu caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili olarak şöyle buyurmuştur:
"Altı şey vardır ki, Allah onları lanetlemiştir: Faiz yiyen, faiz verdiren, yazan, şahit olan ve bunların her ikisi." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Pos cihazlarında taksitlendirme, alıcı ile satıcı arasında yapılan bir ödeme kolaylığıdır. Satıcı, bankaya belli bir komisyon ödeyebilir. Bu komisyon, satıcının bankaya hizmet bedeli olarak ödemesidir ve faiz değildir. Önemli olan, alıcıdan taksitlendirme nedeniyle faiz veya haksız bir ücret alınmamasıdır. Eğer banka, taksitli satışlarda alıcıdan değil satıcıdan komisyon kesiyorsa, bu durum faiz kapsamına girmez. Ancak alıcıdan taksit nedeniyle ilave bir ücret talep edilirse bu faiz olur ve caiz değildir.
Bu bağlamda, bankaların 30-40 gün sonra pos işlemi üzerinden komisyon kesmesi, satıcı ile banka arasındaki bir hizmet bedelidir ve ertesi gün geçmesiyle aynı hükümde değildir. Çünkü burada alıcıya faiz yansıtılmamaktadır. Dolayısıyla bu komisyon, faiz yasağı kapsamına girmez.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler vardır. Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de taksitlendirme karşılığında alıcıdan faiz alınması haramdır. Ancak satıcının bankaya ödediği komisyon, hizmet bedeli olarak değerlendirilir ve faiz sayılmaz.
Sonuç
Değerli Müslüman, pos cihazlarında taksitli satışlarda bankaların satıcıdan aldığı komisyon faiz değildir ve caizdir. Ancak alıcıdan taksit nedeniyle ilave faiz alınması caiz değildir. Bu konuda dikkatli olunmalı, faizden kaçınılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
