Polis sandığından gelen para caiz midir?

Sorunun Detayı

"Polis sandığı üyelerinden her ay aidat kesilmektedir. Sandığın faaliyetlerinden (araç satımı, ev satımı, turizm/ticaret faaliyetleri ve üyelere faizle geri almak kaydı ile kredi kullandırma vb.) elde edilen gelir her sene temettü adı altında üyelere dağıtılmaktadır. Ayrıca emekli olan üyelere 'emeklilik yardımı' adı altında, (üyelik aidatından kesilen) sandıkta biriken aidattan daha fazla olmak kaydı ile bir miktar emeklilik ikramiyesi ödenmektedir. (Bundan farklı olarak benzer şekilde ölüm yardımı, maluliyet yardımı da mevcut.) Yıllık ödenen bu temettü ve emeklilik yardımı faize girer mi, caiz midir?"

Açıklama

Polis sandığı gibi kamu veya meslek kuruluşlarının üyelerinden aidat toplayarak çeşitli ticari faaliyetler yapması ve bu faaliyetlerden elde edilen gelirleri üyelerine dağıtması, İslam hukukunda faizin hükmü açısından değerlendirilmesi gereken bir konudur.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faizle elde edilen gelirler caiz değildir. Ancak, sandığın ticari faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin faizle değil, helal yollarla kazanılması ve üyeler arasında kar payı (temettü) olarak dağıtılması caizdir. Emeklilik yardımı ve diğer sosyal yardımlar ise, aidatların birikimi ve sosyal dayanışma amacıyla verilmekteyse faiz hükmünde değildir ve caizdir.

Deliller

Faizin haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:

"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların 'alışveriş de faize benzer' demelerindendir. Oysa Allah alışverişi helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)

Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:

"Faizin her çeşidini kaldırın." (Sahih Müslim)

Detaylı Açıklama

Polis sandığı üyelerinden aidat toplanması ve bu aidatların bir havuzda toplanarak çeşitli ticari faaliyetlerde kullanılması, eğer bu faaliyetler faizsiz ve helal kazanç yollarıyla yapılıyorsa, elde edilen karların üyeler arasında kar payı olarak dağıtılması caizdir. Burada önemli olan, sandığın faizli işlemlerden kaçınmasıdır. Örneğin, faizle kredi kullandırmak caiz değildir. Ancak, faizsiz kredi veya kar-zarar ortaklığı şeklinde finansman sağlanması mümkündür.

Emeklilik yardımı, ölüm yardımı ve maluliyet yardımı gibi sosyal yardımlar ise üyelerin aidatlarından biriken miktarın sosyal dayanışma amacıyla kullanılmasıdır. Bu tür yardımlar faiz hükmünde değildir ve caizdir. Ancak, bu yardımların aidattan fazla olarak verilmesi durumunda, fazla kısmın nereden ve nasıl karşılandığı önemlidir. Eğer bu fazla, sandığın ticari faaliyetlerinden helal kazançla karşılanıyorsa sorun yoktur.

Türkiye'deki uygulamalarda polis sandığı ve benzeri kamu sandıkları, genellikle faizsiz işlemler yapmaya özen gösterirler. Ancak, faizle kredi kullandırma gibi uygulamalar varsa, bu kısım İslam hukukuna göre sakıncalıdır ve düzeltilmesi gerekir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de faiz konusunda Hanefi mezhebiyle benzer görüştedir. Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de faiz kesinlikle haramdır. Ancak, bazı mezhepler kar payı dağıtımı konusunda farklı detaylara dikkat edebilirler. Genel olarak, faizsiz ve helal kazanç esas alınır.

Sonuç

Değerli Müslüman, polis sandığından gelen temettü ve emeklilik yardımı, faiz içermediği ve helal kazançtan sağlandığı sürece caizdir. Faizle kredi kullandırma gibi işlemler varsa bunlardan kaçınılmalı, sandık faaliyetleri faizsiz ve helal olmalıdır.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar