Peçe takma hususundaki farklı rivayetleri nasıl değerlendirmeliyiz?
Sorunun Detayı
"Tesettürlü bir bayanım fakat rastladığım bir hüccetle birlikte kafa karışıklığından kurtulamadım: “Aişe radıyallahuanhadan gelen rivayette: “Allah ilk muhacir hanımlara rahmet eylesin. “Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve mü’minlerin hanımlarına söyle…” ayeti gelince elbiselerinin bir parçası ile hemen yüzlerini örttüler.” Buhâri, İbn Ebi Hatim: Tefsir, Ebu Davud, Taberi.
Şeyh Safiyyurrahman Mubarekfurî der ki; ‘Bu ayetin yüzü örtmek gerektiğini ifade ettiğine muhalif hiçbir müfessir bilinmemektedir.’ (İbraz’ül Hak adlı eserinde)
Abdullah bin Abbas radıyallahu anh diyor ki: “Allah, mü’minlerin kadınlarına, bir ihtiyaçları için evlerinden çıktıklarında başlarının üzerinden örtecekleri örtüleriyle yüzlerini örtmelerini ve sadece bir gözlerini açmalarını emretmektedir.” (Sahih-Taberi, İbn Ebi Hatim: Tefsir)"
Hocam bu hüccetler karşısında hangi hükmü vermemiz gerekir? İttifak edildiği görüşü beyan edilmiş. Bu durumda el ve yüz avret midir, örtmemiz gerekir mi? Ebu Hanife buna göre sünneti ihlal mi etmiştir?"
Açıklama
Peçe takma konusu, İslam'da kadınların tesettürünü düzenleyen önemli bir meseledir. Bu konuda Kur'an-ı Kerim ayetleri, sahih hadisler ve alimlerin yorumları farklı şekillerde yorumlanmış, bu da çeşitli rivayetlerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, mümin kadınların yüzlerini örtmeleri farz değildir; yüz ve eller avret sayılmaz. Ancak yüzü örtmek, özellikle toplumda fitneden korunmak veya ortamın gerektirdiği durumlarda sünnet ve müstehap olarak kabul edilir. Peçe takmak zorunlu değildir, ancak mekân ve şartlara göre tercih edilebilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de tesettürle ilgili en temel ayetlerden biri şudur:
“Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve mü’minlerin kadınlarına söyle: Ellerini başörtülerinin dışına çıkararak yüzlerini göstermesinler.” (Ahzab, 33)
Bu ayette kadınların yüzlerini göstermemeleri gerektiği ifadesi, "ellerini başörtülerinin dışına çıkararak" ifadesiyle sınırlandırılmıştır. Bu, yüzün örtülmesini zorunlu kılmaz.
Hadislerde ise Aişe (r.a.)’den rivayet edilen, mümin kadınların yüzlerini örtmeleriyle ilgili ifadeler bulunmaktadır. Örneğin:
“Allah ilk muhacir hanımlara rahmet eylesin. ‘Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve mü’minlerin hanımlarına söyle…’ ayeti gelince elbiselerinin bir parçası ile hemen yüzlerini örttüler.” (Buhari, İbn Ebi Hatim: Tefsir, Ebu Davud, Taberi)
Abdullah bin Abbas (r.a.)’ın rivayetinde ise kadınların ihtiyaçları için dışarı çıktıklarında başlarından örtecekleri örtü ile yüzlerini örtmeleri ve sadece gözlerini açmaları emredilmiştir (Sahih-Taberi, İbn Ebi Hatim: Tefsir).
Detaylı Açıklama
Hanefi mezhebi, yüz ve elleri avret kabul etmez. Bu nedenle yüzü örtmek farz değildir. Ancak, yukarıda zikredilen rivayetler ve bazı müfessirlerin yorumları, kadınların toplum içinde fitneden korunmak için yüzlerini örtmelerinin faziletli ve müstehap olduğunu gösterir. Şeyh Safiyyurrahman Mubarekfurî gibi alimler, bu ayetin yüzü örtmeyi emrettiği görüşündedirler. Ancak bu, zorunlu bir hüküm değil, tavsiye ve sünnettir.
Günümüzde kadınlar, sosyal ve kültürel koşullara göre yüzlerini peçe ile örtebilirler. Bu, kişisel bir tercihtir ve Hanefi fıkhına göre günah veya farz ihlali anlamına gelmez. Elbette, zorunlu durumlarda ve fitnenin yoğun olduğu ortamlarda yüzü örtmek daha uygun görülür.
Ebu Hanife’nin görüşü, Kur'an ve sahih hadisler ışığında sünneti ihlal etmek değildir. Çünkü o, yüzü avret saymadığı için örtmeyi farz görmemiştir. Ancak bu, yüzü örtmenin mekruhluk veya haram olduğu anlamına da gelmez.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde yüzü örtmek konusunda daha katı görüşler vardır; bu mezheplerde yüz örtmek müstehap veya farz kabul edilir. Malikî mezhebi ise genellikle Hanefi mezhebine yakındır ancak bazı durumlarda yüz örtmeyi tavsiye eder. Dolayısıyla, bu konuda mezhepler arasında ihtilaf vardır.
Sonuç
Değerli Müslüman, Hanefi mezhebine göre yüzü örtmek farz değildir, ancak tavsiye edilir. Peçe takmak kişisel bir tercihtir ve bu konuda zorlama olmamalıdır. Fitne ve ortamın gerektirdiği durumlarda yüzü örtmek daha makbuldür. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız prensibini göz önünde bulundurarak, kendi durumunuza göre hareket edebilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.