Paylaşılmamış Mirasın Zekâtı
Sorunun Detayı
"Hocam, babam öldükten sonra bize dört tane daire kaldı. Biz altı kardeşiz. Malı henüz paylaştırmadık, bu evlerden alınan kirayı annem alıyor. Ama babam sağken evdeki tadilattan dolayı borcumuz vardı, kira parasını borç ödemek için kullanıyor. Ayrıca evin geçimi ve kardeşlerimin dershane masrafları için de harcıyor. Bu gelirden dolayı zekat vermemiz gerekir mi?"
Açıklama
Paylaşılmamış mirasın zekâtı konusu, miras mallarının henüz hisselere bölünmemesi ve gelirlerinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği ile ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, miras mallarının kendisi henüz paylaştırılmamışsa ve malın gelirleri (örneğin kira) borç ödemek ve aile ihtiyaçları için kullanılıyorsa, bu gelirler üzerinden zekât vermek gerekir. Ancak zekât, miras mallarının asıl kendisinden değil, bu malların gelirinden (kira gibi) hesaplanır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu ve malın bereketi ile ilgili ayetler vardır:
“Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren bir tane tane gibi olur. Allah dilediğine kat kat verir. Allah'ın lütfu geniştir, O her şeyi bilendir.” (Bakara, 2:261)
“Ey iman edenler! Mallarınızın zekâtını verin ki, yeryüzünde sizin için bereket olsun.” (Hac, 22:41)
Hadislerde de malın bereketi ve zekâtın önemi vurgulanmıştır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, babanızdan kalan dört daire henüz paylaştırılmamış ve kira gelirleri anneniz tarafından borç ödemek, evin geçimi ve kardeşlerin dershane masrafları için kullanılıyorsa, bu kira gelirleri zekâta tabidir. Çünkü miras mallarının kendisi paylaştırılmadığı için doğrudan zekât farz olmaz, ancak kira geliri bir kazançtır ve üzerinden zekât verilmesi gerekir.
Bu durumda, kira gelirlerinin toplamı nisap miktarına ulaşmışsa (yaklaşık 85 gram altın veya karşılığı para), yıllık zekât oranı olan %2,5 oranında zekât verilmelidir. Borç ödemek için kullanılması, zekât vermeyi engellemez; zekât malın temizlenmesi ve bereketlenmesi içindir. Ancak borçlar çok ağırsa ve kira gelirleri sadece borç ödemeye gidiyorsa, bu durumda zekât vermek zorlaşabilir, yine de mümkünse zekât verilmelidir.
Miras mallarının kendisi paylaştırıldığında, her kardeş kendi payı nisab miktarına ulaşmışsa, o pay üzerinden zekât vermek gerekir. Ancak paylaştırma yapılana kadar kira gelirleri zekâtın esas konusudur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak miras mallarının kendisinden değil, gelirinden zekât verilmesi görüşü hakimdir. Bazı alimler, miras mallarının paylaştırılmadan zekâtın ertelenebileceğini belirtirler ancak kira gelirleri üzerinden zekât vermek konusunda ittifak vardır.
Sonuç
Özetle, miras malları paylaştırılmamış olsa da kira gelirleri üzerinden zekât vermek gerekir. Borç ve ihtiyaçlar için kullanılması zekâtı kaldırmaz. Kira gelirleriniz nisaba ulaşmışsa, yıllık %2,5 zekâtı hesaplayıp vermeniz uygun olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
